enan

գրավիտացիա
Ցանկացած տեսություն, ձգողության վերաբերյալ, խոսում է «գրավիտոնի» մասին որպես գրավիտացիոն քվանտ մասնիկի, ինչպես ֆոտոնն է լույսի քվանտը:Գրավիտացիոն ճառագայթման վերաբերյալ ապացույցներ չկան, բայց կան ոչ ուղակի փաստեր նրա գոյության մասին, կա կարծիք, որ գրավիտացիոն փոխազդեցության ժամանակ գրավիտոնը անցնում է ատոմի միջով, հաղորդելով նրան որոշ էներգիա, որի պատճառով վերջինը շարժվում է:
Գրավիտացիոն ճառագայթումը տեղի է ունենում միջուկից (աստղ, մոլորակ), որը հանդիսանում է մասսայի և էներգիայի կուտակման տեղ:
Ենթադրենք, տարածության մեջ մի ուղիղ գծի վրա տեղակայված մասնիկների առկայություն, որոնք շարժվում են միևնույն ուղղությամբ և արագությամբ, նրանց ընդառաջ շարժվում են նման դասավորվածությամբ այլ մասնիկներ, ընդ որում սկսած առաջին մասնիկից, յուրաքանչյուր հաջորդ մասնիկ նախորդից տարբերվում է մասսայի որոշակի մեծ արժեքով: Պահպանման օրենքներին համաձայն բախումների արդյունքում մասնիկները կձուլվեն իրար, առաջացնելով շարժման ալիք ծայրամասերից –կենտրոն և հակառակը: Նման երևույթ կդիտվի եթե բոլոր ուղղություններով շարժվող մասնիկները շարժվեն մեկ ընդհանուր կենտրոնի ուղղությամբ,որի դեպքում կձևավորվի բաբախող մասսա, որը յուրաքանչյուր բաբախումով մասնիկներ կառաքի բոլոր ուղղություններով:
Միջուկը պարբերական հաճախականությամբ առաքում է մասնիկներ, «գրավիտոններ» բաժիններով, բոլոր ուղղություններով սֆերիկ ալիքների նման, որոնք անցնելով մարմնի միջով հաղորդում են նրան որոշակի իմպուլս իրենց շարժման ուղղությանը հակառակ ուղղությամբ, որի ընթացքում նրանց շարժման արագությունը նվազում է որոշ աննշան չափով:
Բնությանը հայտնի են դեպքեր երբ մարմնի միջով հաղորդվող շարժումը ստիպում է վերջինիս շարժվել տարածության մեջ, հաղորդվող շարժման ուղղությանը հակառակ:
Այսպես՛ 1. Եթե հարվածենք անշարժ ձողի ճակատային մասին ապա նրա վրա ամրացված մարմինը կշարժվի հարվածի ուղղությանը հակառակ ուղղությամբ, այս երևույթը տարածված է այն կիրառում են առանցկակալները հանելու նպատակով:
2. Եթե վերցնենք երկու տախտակ որոնք իրար հետ ամրացված են մեխի միջոցով, ընդ որում նրանցից մեկը (վերևինը) անշարժ վիճակում է մեխի հետ միասին իսկ մյուսը ազատ և գտնվում է որոշակի հեռավորության վրա առաջին տախտակից:Եթե հարվածենք անշարժ տախտակին ամրացված անշարժ մեխին ապա մյուս տախտակը կշարժվի հարվածի ուղղությանը հակառակ ձգվելով առաջին տախտակին:
Այս օրինակները բավական են ապացույցելու համար որ մարմնի միջով սրընթաց անցնող մասնիկը, տվյալ դեպքում գրավիտոնը, կորցնում է իր շարժման արագության որոշ չափը մարմնին հաղորդելով շարժման իմպուլս, հակառակ ուղղությամբ, որի հետևանքով մարմինը շարժվում է տարածության մեջ մասնիկի շարժման ուղղությանը հակառակ:
Գրավիտոնը անցնելով մարմնի միջով լայնացնում է իր ճանապարհը, առաջացնելով շարժմանը ուղղահայաց միջավայրի տատանում (լայնացում և նեղացում), որը և պատճառ է մատերիայի մասնիկա-ալիքային երկվորության հատկությանը:
Հերթականությամբ, իրար հետևից ուղղագիծ շարժվող գրավիտոնները անցնելով մարմնի միջով առաջացնում են միջավայրի ատոմների հարկադիր տատանում, առաջացնելով երկրորդական գրավիտացիոն ալիքներ, որոնք (գրավիտացիայի վերաբերյալ փորձերում) թույլ ազդեցություն են առաջացնում:
Այսպիսով գրավիտացիոն դաշտը ազատ շարժվող գրավիտոնների հոսք է, առաքված մոլորակների և աստղերի միջուկներից, որոշակի հաճախականությամբ:
Գրավիտոնների յուրաքանչյուր բաժին առաքվում է սֆերիկ ալիքների նման, տարածության մեջ առաջացնելով սֆերիկ մակերևույթներ, տարբերությամբ որ ալիքների ճակատները իրար կից շարժվող առանձին գրավիտոններ են:
Սֆերիկ մակերևույթներ ընդարձակման զուգընթաց պտտվում են, քանի որ այդ մակերևույթները կազմող գրավիտոնները պահպանում են ճառագայթման աղբյուրի շարժման հատկությունները, հետևաբար, մարմնի միջով անցնելիս մարմնին հաղորդում են ինչպես շարժում հակառակ ուղղությամբ այնպես էլ հաղորդում են պտտական շարժում:
Մոլորակների և աստղերի միջուկները անթափանց են գրավիտոնների համար, գրավիտոնները միջուկին հաղորդում են հակազդող իմպուլս, հետևաբար միջուկները վանվում են իսկ թաղանթները ձգվում:
Միջուկը հակազդում է շաժմանը իսկ թաղանթը քաշում է միջուկին և միջուկ-թաղանթ չափերի հարաբերակցությունից պայմանավորվում է մոլորակների ուղեծրերի սահմանները:
Գրավիտոնները առաջացնում են վանման, ձգման և պտտական էֆեկտներ, որոնց շնորհիվ մոլորակները շարժվում են աստղերի շուրջը և պտտվում իրենց առանցքների շուրջը:
Գրավիտոնների շարժման էներգիան և իմպուլսը որոշվում են
E =m ν²c²/2: F=m ν²c
Որտեղ՛ m-ը մեկ վրկ-ում մարմնի միջով անցնող գրավիտոնի մասսան է, ν-ը գրավիտացիոն դաշտի հաճախականությունն է (բաժինների քանակը մեկ վրկ-ում),
c-ը գրավիտոնի արագության կորստի չափն է: