Շնորհավորենք մեր «Արևիկին»

[Philosopher]

Կարծում եմ, թեման իր սկզբնական նպատակից շեղվել է: Իսկ նպատակն էր շնորհավորել մեր երեխաներին: Ինչ վերաբերում է մրցույթներին, Եվրոպաներին և մնացած բաներին, ապա դրանց մասին կարելի է շատ խոսել ու վիճել, բայց երևի թե մի ուրիշ անգամ, մի ուրիշ տեղ...

Համաձայն եմ, որ թեմայի նպատակը շնորհավորելն էր, սակայն դա չի նշանակում, որ թեմայի հեղինակի նշած նպատակի նկատմամբ խորը հարգանքով լցված` բոլոր անդամները պետք է հերթով "գալոչկա"-ի համար մտնեն այս թեմա ու շնորհավորեն: Գոնե ԴՆ Ֆորումում ամեն ինչից, այդ թվում` Եղեռնի համար լացելուց, Ղարաբաղի հողերով ուրախանալուց, հայ որևէ հայտնի դեմքի հարցազրույցը ճաճանչող աչքերով կարդալուց առաջ յուրաքանչյուրը պիտի մտածի. "իսկ ինչի՞ վրա եմ ես լացում, իսկ ինչի՞ վրա եմ ուրախանում, իսկ ի՞նչ եմ կարդում" ու հասնի. "իսկ ու՞մ և ինչի՞ համար եմ շնորհավորում"... "Արևիկ" խմբի մասին հազիվ թե արժեր նոր թեմա բացել, հետևաբար շնորհավորելու պատճառը խիստ լավ առիթ է նաև մտածելու համար:

Իսկ հիմա սրտանց շնորհավորում եմ «Արևիկին», որովհետև անկախ նրանից, թե ինչ է այդ ամենի հետևում, ինչքանով է դա ճիշտ և մեր բարձրաճաշակ քիմքին հարիր, արժի մի պահ պատկերացնել, թե ինչ սրտի թրթիռով են բալիկները պատրաստվել իրենց ելույթին, ինչ մեծ հուզմունք են ապրել բեմի վրա ու ինչ ջանքերի գնով են հասել արդյունքի:
Իրենք ուղղակի երեխաներ են, ում քիչ են հուզում մեծերի լուրջ հարցերը. գիտեին, որ պիտի ելույթ ունենան ամբողջ Եվրոպայի առաջ ու հաղթեն, ուրիշ ոչինչ... Լավագույնս կատարել են իրենց առաջ դրված դժվար խնդիրը...
Ապրե՛ք, էրեխեք:

Ուրախ եմ, որ այդքան սիրում ենք երեխաներին: Բայց եկեք հիշենք նաև, թե, ասենք, ֆաշիստական կուսակցությունը սրտի ինչ թրթիռով էր սպասում ընտրություններում հաղթելու հնարավորությանը, հիշեցի՞նք, այո, հիմա ի՞նչ, շնորհավորենք, ասենք` լավ արեցիք, հաղթեցի՞ք, կամ ի՞նչ սրտի թրթիռով էին վհուկների որս անում ԱՄՆ-ում, շնորհավորե՞նք, որ նրանց երբեմն հաջողվում էր փչացնել հանճարների կյանքեր: Միաչափ մոտեցում է. ամեն ինչ այս կյանքում կատարվում է սրտի թրթիռով ու գուցե նաև անկեղծությամբ, իսկ թե ով է դրա արդյունքում տուժում, պարզ է` բոլորս: "Արևիկի" երեխաները պետք է հասկանան, եթե Հ1-ՀՌ-ական պրոպագանդան նրանց գլխիկներում թողել է մտածելու որևէ պոտենցիալ, որ իրենք մի անհեթեթ, որևէ գեղարվեստական, գեղագիտական, մշակութային հիմնավորում չունեցող կառքի մի պտուտակն են, կառք, որը շրջում է հայկական ընտանիքներով ու ուղեղներով ու իր տեղը թողնում միայն ցամաք ու անապատ ու... անվահետքեր, որով կարելի է տարբերել մերօրյա մանկուրտներին նրանցից, ովքեր դեռ չեն մանկուրտացել, դեռ... Այս ամենը շատ ավելի լուրջ է, քան կարող է թվալ կողքից, այդ ամենը հանգեցնում է նրան, որ Երևանում կարող է լինել մի միջոցառում, որի ժամանակ մի քանի հազար հոգի կարող են հորթային ուրախությամբ նետվել Արսեն Սաֆարյանի շալյապինյան բարձրահանճար ելևէջներից իրենց մասը պոկելու համար, իրենց սրտում մի փոքր Արսեն Սաֆարյա կրելու համար, Արսեն Սաֆարյանի հանճարի լույսը իրենց հոգում կրելու ու այն աշխարհում տարածելու համար, դեգրադացված ազգի նորահայտ միսիան իրականացնելու համար, այն է` ցույց տալ, թե ինչպիսի ազգ պետք չէ լինել: Այս ամենը մի շղթա է, ու հենց, եթե կուզես, այո, հենց Արևիկից է սկսզվում ամեն ինչ, Երգի պետական թատրոնից է սկսկվում, իդիոտիկ տեքստագիր-երգագիրներից է սկսվում: Մի օրինակ. "Արևիկում" է իր առաջին քայլերը արել Քրիստինե Պեպելյանը: Հերիք է միայն լսել նրա "Չէ, չէ, չէ, չէ" երգի կատարումը` հասկանալու համար, որ, այո, "Հայ ժողովուրդ, քո միակ փրկությունը քո ոչ արևիկության մեջ է": Ու սա անկախ նրանից, թե ինչ են զգում երեխաները բեմ դուրս գալուց առաջ կամ հետո, կամ ինչ կոնյակով է խմում նրանց կենացը հարազատ-բարեկամ-հարևանների գեղխորհուրդը:

[artakus]

Կարծում եմ, թեման իր սկզբնական նպատակից շեղվել է: Իսկ նպատակն էր շնորհավորել մեր երեխաներին: Ինչ վերաբերում է մրցույթներին, Եվրոպաներին և մնացած բաներին, ապա դրանց մասին կարելի է շատ խոսել ու վիճել, բայց երևի թե մի ուրիշ անգամ, մի ուրիշ տեղ...

Իսկ հիմա սրտանց շնորհավորում եմ «Արևիկին», որովհետև անկախ նրանից, թե ինչ է այդ ամենի հետևում, ինչքանով է դա ճիշտ և մեր բարձրաճաշակ քիմքին հարիր, արժի մի պահ պատկերացնել, թե ինչ սրտի թրթիռով են բալիկները պատրաստվել իրենց ելույթին, ինչ մեծ հուզմունք են ապրել բեմի վրա ու ինչ ջանքերի գնով են հասել արդյունքի:
Իրենք ուղղակի երեխաներ են, ում քիչ են հուզում մեծերի լուրջ հարցերը. գիտեին, որ պիտի ելույթ ունենան ամբողջ Եվրոպայի առաջ ու հաղթեն, ուրիշ ոչինչ... Լավագույնս կատարել են իրենց առաջ դրված դժվար խնդիրը...
Ապրե՛ք, էրեխեք:

Այո, իրոք ջերմ խոսքեր Ես ինքս այս թեման բացելով՝ ուզում էի լսել նաև քաջալերման խոսքեր:

[Հեղինակ]

Մտադիր էի արևիկցիների թեման ինձ համար ավարտված համարել, սակայն մեր հարգելի
Artakus-ի համառ եռանդը` ջերմ քաջալերել մեր երեխաներին և նրանց հետ` ուզես թե չուզես` քաջալերելով մի համաեվրոպական թյուրիմացություն, ապա նաև մարդկային իներցիան` տեսնել զուտ զգայական ուրախությունը, բայց չտեսնել երևույթի հետ կապված ՀՈԳՍԸ` ստիպեցին մեկ անգամ էլ արձագանքել: Այս անգամ` առավել զգաստ և ըստ էության:

Բաց նամակ “Արևիկին”

Սիրելի արևիկցիներ: Այս բաց նամակը ձեզ գրում ենք այն ժամին, երբ ամբողջ Հայաստանը ցնծում է ձեր հաղթանակի առիթով: Հենց այժմ ավարտվեց այն հաղորդումը , երբ դուք պետական գնահատական էիք ստանում, երկրի Ազգային ժողովի նախագահը ուրախությամբ հայտարարեց, որ դուք լավ եք հանդես եկել “այդ կարևոր ստուգատեսում”: Մեկ ուրիշն էլ ասաց, որ դուք “շատ աշխույժ էիք տեղաշարժվում բեմում”:
Բոլորը ուրախ էին … Բայց դուք պետք է իմանաք, որ Հայաստանում կան մարդիկ, որոնք տխրում են այդպիսի հաղթանակների համար: Դուք պետք է իմանաք այդ մասին: Ձեր պայծառ աչքերում այնքան զգացմունք ու միտք կա, որ կհասկանաք այն մարդկանց, որոնք տխրել են …
Այո, մենք տխրել ենք… Ի՞նչ երգեր էին բերել տարբեր երկրների երեխաները Եվրատեսիլ… Ամեն երկրի երգ ծնվում է այդ երկրի արևից, հողից, մարդկանց աշխատանքից, լեզվից, երազներից…, ապա անցնում է երգը գրի առնող երգահանի սրտի միջով և հասնում մարդկանց: Բայց, ափսո~ս, Եվրատեսիլ բերված երգերը ծնվել էին շոուական երգի ժանրից, համաեվրոպական շոուի զվարճանքի պահանջներից, փոփ- երաժշտության ոչ բարձր ավանդույթներից: Ձեր երգած երգը թերևս ունի մեղեդային քաղցրություն, բայց այն շատ հեռու է հայ երգի և հայ բանաստեղծության գեղեցկությունից: Երգահան արևիկցին չէ մեղավորը, այլ մեզանում իշխող` այնքան շատ երգերի անիմաստ տեքստերը և շոուական երգի ավանդույթները, որոնց ազդեցությամբ նա կրթվել է:
Այո, մենք տխրել էինք… Ինչ պար և պարային շարժումներ էին բերել տարբեր երկրների երեխաները Եվրատեսիլ: Պարային շարժումը մարդը չի հնարում, այն ստեղծում է Մայր բնությունը` մարդու աշխատանքի , ուրախության , ոգևորության, թախծի պահերին: Պարային ամեն շարժման մեջ բնության զուսպ գեղեցկությունն է, այն բնության թանկ նվերն է մարդկանց: Օրինակ,Հայ պարը ծնվել է մեր շուրջպար բռնած լեռների գեղեցկությունից ու հպարտությունից: Սակայն նայենք Եվրատեսիլի մանկական խմբերի պարային շարժումները: Նայեք նաև “Արևիկի” պարային շարժումները: Իրականում, դրանք աշխույժ թռչկոտումներ էին բեմի վրա` աններդաշնակ, անիմաստ , անգեղագիտական:
Մեր սիրելի արևիկցիներ, մեր պայծառ հայ մանուկներ, հայ պարը և համաշխարհային պարը այնքան չքնաղ, գեղեցիկ և բնական շարժումներ ունեն, անքան հիասքանչ հարստություն, որ մեր սիրտը ցավով է լցվում` տեսնելով ձեր “ուրախ թռչկոտումները”:
Արևիկցիներին պատրաստող հարգելի մեծահասակներ, արվեստի տված ուրախությունը թռչկոտելու էներգիան չէ , այլ այն ուրախությունը, որ կրթում է հոգին , միտքը, կրթում է երկրի ապագա տերերին , ապագա բանաստեղծին, երգահանին, նկարչին …
Ազգային ժողովի հարգելի Նախագահ, Եվրատեսիլի անդեմ, շոուական բեմը չի կարող լինել հայ երեխաների համար “կարևոր ստուգատես”: Այդ ստուգատեսը կա և պետք է լինի հայ ազգային դպրոցի ամենօրյա կրթական բեմը ` հայ երգի ու պարի անպարագիծ հարստությամբ: Օրենսդրի սրատես աչքով նայեիք և հասու լինեիք, որ հայ երգն ու պարը աղետալի քիչ դասաժամեր ունեն դպրոցում…Իսկ եթե այդ քիչ դասաժամերին էլ էտալոն ծառայեն եվրատեսիլյան “չափանիշները”, ապա…Առաջարկում եմ կազմակերպել խորհրդարանական լսումներ` “Հայ Մշակույթը և ներկա հանրակրթության Ծրագրերը”: Եթե նաև դրան հետևեն փոփոխություններ “Կրթության Օրենքում”, Կրթակարգում և կրթական ծրագրերում, ապա Դուք մեծ պարգև տված կլինեք, այս անգամ`հայ դպրոցին:
Սիրելի արևիկցիներ, մենք այսօր տխուր ենք, բայց նաև լիքն ենք ձեր և հայ մանուկ սերնդի ապագայի համար վստահությամբ, մի օր կգա այսպիսի համեվրոպական թյուրիմացությունների վերջը, և ամեն երկիր համամարդկային մշակույթի բեմ կբերի իր հին ու նոր, իր իսկական հարստությունները: Այնժամ Հայաստանը կլինի ամենաբարձր մշակույթ կրող երկրներից մեկը, և դուք կամ մի ուրիշ “Արևիկ” կներկայացնի մեր բարձր արվեստը:
Համբուրում ենք ձեր չքնաղ աչուկները և ցանկանում, որ դուք մոտ ապագայում ոչ թռուցիկ, այլ մշտապես հանդիպեք հայ և համամարդկային արվեստի իսկական գանձարանին, իսկ նորօրյա գործերից` միայն լավագույն ստեղծագործություններին:

Միշտ ձեր ` Հեղինակ և Առողջագետ