Ազգերի ընտանիք

[Քանդակագործ]

Մի գաղափար է առաջացել երկար ապրումների արդյունքում, որ կուզենայի կիսելի բոլորի հետ: Ինչպես հիմա հնարավորինս փորձում են բարելավել մարդկության կյանքը` դեմոկրատիա, մարդու իրավունքներ և այլ հասկացություններով, այնպես էլ կարելի է ավելի զարգացնել այդ տենդենցը: Թող հավասարության արժեքներ քարոզեն ոչ թե առանձին ազգեր, օրինակ Ամերիկան և բռնադատեն մյուսների ազատ կամքը, այլ թող ստեղծվի համաշխարհային, վերազգային մի կառավարություն - կառույց, որը հավասար իրավունքներով կօժտի բոլոր ազգերին, այսինքն դեմոկրատիա` ոչ թե պարտադրելու համար, այլ որպես ապրելակերպ բոլորի համար` ովքեր կցանկանան անդամակցել այդ կառույցին, բարի կամքով: Այս կառույցը կդիտարկվի որպես ընտանիքի ղեկավար, որը չի թուլյատրի, որ իր որդիներից մեկը նեղացնի, կամ բռնատիրի մյուսին: Որը ազգերի միջև խաղաղությունը կդիտարկի ոչ թե սեփական շահերը պաշտպանելու , այլ վերազգային, համամարդկային հավասարության ու սիրո տեսանկյունից: Մի խոսքով կստանձնի մի երորոդ, սեփական շահը չունեցող հսկողի դեր: Այս դեպքում կարելի է ազատվել շատ անօգտակար կառույցներից` դիվանագիտական առաքելություններից, ռազմական ուժ պահելու խնդրից և այլն:
Ի՞նչ կարծիքի եք: Սա գրեթե ՍՍՀՄ-ի տարբերակն է` առանց բռնադատելով իր ազդեցությունը տարածելու ձգտման, որովհետև ընտանիքում չեն լինի առանձին շահեր, այլ կա բոլորի ծաղկման ձգտումը: Եթե ինչ որ ազգ չի ուզում մասնակցել այս ձեռնարկին, նրան չպետք է նեղել սանկցիաներով կամ զրկումներով, այլ պետք է սիրել ու օգնել` ինչպես հարազատ եղբորը: ժամանակն է համաշխարհային առաջին իրավունք հռչակել Սիրո միակ ու միահեծան իրավունքը և այն ռեալ իրականացնողների կողմից հաստատել աշխարհում:

[Tigris]

Մի գաղափար է առաջացել երկար ապրումների արդյունքում, որ կուզենայի կիսելի բոլորի հետ:

Ողջո՜յն Քանդակագործ, ըստ երեւոյթին «դատապարտուած» ես զրուցակիցս լինելու:
Ողջո՜յն հայախօս-հայագիր-հայամետ հայք:
Այո, համացանցի զրուցարանները, կամ լսարանները, եղել են բաժնեկցելու տեսակէտներ:

Ինչպես հիմա հնարավորինս փորձում են բարելավել մարդկության կյանքը` դեմոկրատիա, մարդու իրավունքներ և այլ հասկացություններով, այնպես էլ կարելի է ավելի զարգացնել այդ տենդենցը:

Ո՞վ է փորձում մարդկութեան կեանքը բարելաւել: Դրա՞ համար սնունդի սակը համաշխարհային մակարդակով բարձրացաւ: «Դեմոկրատիա», «մարդու իրաւունքներ» գաղափարները, ինչպէս նաեւ աւելի հին վեհ գաղափարներն շահագործել են. հենց մարդուն կեղեքելու համար: Տեսանք չէ՞. վասն «դեմոկրատիա» արտահանման, հարիւր միլիարդաւոր կանաչ դոլար մսխուեց, միլիոնաւոր մարդ զոհուեց, ամբողջ մի երկիր զաւթուեց, նրա պատմամշակութային կառոյցը տապարահարուեց, փաթթոցաւոր ծայրայեղականներին ասպարէզ բացուեց, կեղծը որպէս ճշմարիտ մատուցուեց, մանր ազգերին վարձկան զինւոր տալ պարտադրուեց: Ու շարունակում են. այդ «դիմակրտիչները», իրենց աշխարհաւեր արշաւանքը, փորձում են ազգերին թշնամացնել, նոր մղուելիք պատերազմներն արդարացնել, վերստին սահման գծել, յանուն իրենց «դեմոկրատիային» եւ ո'չ փոքր ու անտէր ժողովուրդների կենակցական շահին:
Այդ տենդենցը, կամ ուղին, զարգացնողն է կարեւորը, եւ ո'չ գեղեցիկ խօսքը, որն ամէն տեղ կարող ես գտնել:

Թող հավասարության արժեքներ քարոզեն ոչ թե առանձին ազգեր, օրինակ Ամերիկան և բռնադատեն մյուսների ազատ կամքը, այլ թող ստեղծվի համաշխարհային, վերազգային մի կառավարություն - կառույց, որը հավասար իրավունքներով կօժտի բոլոր ազգերին, այսինքն դեմոկրատիա` ոչ թե պարտադրելու համար, այլ որպես ապրելակերպ բոլորի համար` ովքեր կցանկանան անդամակցել այդ կառույցին, բարի կամքով: Այս կառույցը կդիտարկվի որպես ընտանիքի ղեկավար, որը չի թուլյատրի, որ իր որդիներից մեկը նեղացնի, կամ բռնատիրի մյուսին:

Այդպիսի կառոյց ստեղծուել է, յանձինս ՄԱԿ-ի, որն իր հերթին դարձաւ ԱՄՆ-ի խաղալիք: ԱՄՆ-ը եւ մնացեալ գերպետութիւնները, ժխտման իրաւունքով, վարկազրկումով ու այլ միջոցներով, սառն ջուր են ցնցղում անիրաւութիւնից այրող անդամ երկիրների գլխին: Եւ ամէն ինչ յարաբերական ու համեմատական է, քո ճիշտը՝ ուրիշի մօտ սխալ կարող է համարուել, այնպէս որ, առանց իրական հայրական ոյժի, այդ միջազգային կառոյցը լոկ խորհրդանշանական որոշումներ կարող է առնել: Իսկ կա՞ն հայրական ուժեր: Չկան: Կան ուժեղ ու անձնախնդիր մեծ եղբայրներ, եւ փոքր տարիքի թոյլ եղբայրներ, այլապէս Աշխարհը խաղաղ կլինէր:
Ասում ես. «թող ստեղծուի», ես էլ կասեմ. թո'ղ ստեղծուի, որ կը լինի եթերում հնչող մաղթանք:
Դարձեալ հարց անեմ. զՈ՞վ պիտի լինի հայր, ռամսփե՞լդը, դիկ ճէնի՞ն, մեդվեդ՞ը, սարկուզի՞ն, թէ՞ ինչ որ ցզուն չզիահո անծանօթ չինացի: Իմ ուղեղում քանդակուած է այսպիսի մի կարծիք. հազիւ կենսաբանական հայրերը կարողանում են հայրութիւն անել, ալ ո՞ւր մնաց մոլորակիս անյայտ մի կէտում ծնած, շան միսով սնուած պոկեմոն կամ կոֆէ անհամ անի հայրութիւն:
Քեզ-մեզ թւում է աշխարհն մեծ ընտանիք է, այսինքն՝ քո-իմ խաղաղ ու սիրալիր ընտանիքի մեծածաւալը, բայց այդպէս չէ, տարբեր է: Քո-իմ տանը ապահովութիւն եւ ջերմութիւն է տիրում, մենք ապրում ենք անտառի խորքում, վայրի բնութեան գրկում. մի փայտաշէն հիւղակում, դրանից անդին, արդէն գազաններն ու վայրի բնութիւնն է տիրում, յետեւապէս՝ առանց պաշտպանական միջոցների ու զգուշութեան, հիւղակիցդ դուրս մի ելնի: Այլ խօսքով՝ տանդ մէջ գործած օրէնքներն դուրսը չեն գործում:

Որը ազգերի միջև խաղաղությունը կդիտարկի ոչ թե սեփական շահերը պաշտպանելու , այլ վերազգային, համամարդկային հավասարության ու սիրո տեսանկյունից:

Գեղեցիկ ու փայլուն, սակայն միայն խօսք:
Քեզ ասեմ, համակարծիք քո ցանկութեանը միայն, եւ ոչ դրա իրականալիութեանը:

Մի խոսքով կստանձնի մի երորոդ, սեփական շահը չունեցող հսկողի դեր: Այս դեպքում կարելի է ազատվել շատ անօգտակար կառույցներից` դիվանագիտական առաքելություններից, ռազմական ուժ պահելու խնդրից և այլն:

Իսկոյն կը լուծարուեն բանակները, կը ջնջուեն սահմանները...ի՜նչ ասեմ: Գուցէ դրախտում, անդենականում: Ոտքս դեռ գետնում է:

Ի՞նչ կարծիքի եք: Սա գրեթե ՍՍՀՄ-ի տարբերակն է` առանց բռնադատելով իր ազդեցությունը տարածելու ձգտման, որովհետև ընտանիքում չեն լինի առանձին շահեր, այլ կա բոլորի ծաղկման ձգտումը:

ՍՍՀՄ-ի ստեղծումը նպատակ ունէր Ռուսական կայսրութեան տարանջատումը եւ պարտեցումը Առաջին Աշխարհամարտում: Վլադ Իլյիչն գերման յանձնարարութեամբ. պատերազմող երկրում յեղափոխութիւն արեց ու քանդեց այդ պետութիւնն ու նրա բանակը, կեանքում առանձին պետութիւն ու առանձին տարածք ունենալու յոյս չունեցող թափառաշրջիկներից ազգ-պետութիւն շինեց, ու նրա շնորհիւ, այսօր ունենք տասնեակների հասնող թուրքական պետութիւններ, այն էլ նաւթ-գազային հզօր կարողութեամբք: Բռնադատում միշտ կը լինի, այնքան ժամանակ որ ուժեղներ եւ տկարներ կը լինեն: Իսկ ծաղկում չի լինի ամէն տեղ նոյնպէս, քանզի կգայ ժամանակ, երբ գետածին երկիրների շահը կը պահանջի ջուր բաց չթողնել, իրենից ջուր ստացող երկիրներին ու կլինեն նոր պատերազմներ:

Եթե ինչ որ ազգ չի ուզում մասնակցել այս ձեռնարկին, նրան չպետք է նեղել սանկցիաներով կամ զրկումներով, այլ պետք է սիրել ու օգնել` ինչպես հարազատ եղբորը: ժամանակն է համաշխարհային առաջին իրավունք հռչակել Սիրո միակ ու միահեծան իրավունքը և այն ռեալ իրականացնողների կողմից հաստատել աշխարհում:

Ասենք Բրիտանիան չի ուզում մասնակցել սիրոյ իրաւունքի տիրակալութեան, այնտեղ ի՞նչ է լինելու սիրասուն աշխարհի դիրքը. Բրիտանիայից ազատուել ուզող, ու դրա համար պայքարող Խաղաղ Ովկիանոսեան մի կղզու բնակիչների հանդէպ...ու հենց Բրիտանիայի հանդէպ, չանե՞լ սանկցիա (շրջափակում) եւ եթէ անել սանկցիա, ո՞ւմ հանդէպ:
Իսկ եթէ ԱՄՆ չի ուզում միանալ սիրոյ համաշխարհային ընտանիքին, նրան չպէ՞տք է շրջափակի Հայաստանն ու Տրինիդադ-Տոբագոն:

[Philosopher]

Ազգերի հայրենիք, հմ: Բավականին գրավիչ գաղափար էր ինձ համար անցյալում: Հիմա մարդկանց ընտանիքն ինձ ավելի է գրավում, որովհետև, կարծում եմ, անհնար է որևէ ազգերի ընտանիք առանց մարդկանց ընտանիքի Հիմա շտապում եմ, հետո ավելի մանրամասն կգրեմ

[Հեղինակ]

Ողջունում եմ այս զրույցը, և հատկապես, հարգելի Tigris-ի լավատեղյակությունը ներկա աշխարհակարգի եղկելի էությունից... Բայց ինչքան էլ իդեալիստական լինի սիրելի Քանդակագործի մտորումը` մարդկությունը այլ ելք չի ունենալու, քան փոխելու իր կյանքի կազմակերպման ձևը... Եվ եթե այդ ապագայի հնարավորությունը մենք արծարծենք հիմա` դա չի նշանակի, թե մի անփորձ ու անպետական ազգի զավակներն ենք, որոնք տրված են անիրականանալի գաղափարների...Ընդհակառակը, թող մեր երիտասարդ պետականությունը լինի արթուն և զգոն, իմանա աշխարհակարգի գիշատիչ էությունը, պաշտպանի իրեն, բայց մյուս կողմից` ապագայի տեսիլքը և մեզ, և մեր պետականությանը
կտա իմաստնություն, ինչը կօգնի մեզ լինել և ավելի հեռատես և էթիկապես բարձր այս խառնակ ժամանակներում...

[dvgray]

Մարդկությունը իր ազգային-տարածքային տարատեսակներով այնքան նման են իրար, և միևնույն ժամանակ այնքան տարբեր են իրարից;
Մինչև աչքով չտեսնես, պատկերացնել անգամ հնարավոր չի, թէ ամենակարևոր` կրթական ցենզի առումով ինչ սարեր ու ձորեր կան տարբեր տեղանքների բնակչության միջև;
Դուք հավանաբար երբևէ չեք եղել այնպիսի հասուն մարդկանց շրջապատում, ովքեր ասենք, չգիտեն հաշվել, էլ չեմ ասում կոմպյուտեր կամ բանկային գործարքներ և այլն;
Եթե ինչ-որ մեկին թվում է, թե դա 2 օրում լուծելիք խնդիր է, ապա դա այդպես չէ; Երբ մարդ անգամ չի կարող հասկանալ, որ պետք է լվացվել, որ չհոտի;
Դրանք քաղաքակրթական խնդիրներ են; Ու դրանք առկա են Երկիր մոլորակի վրա ամենուրեք, ոչ միայն ասենք աղքատ Աֆրիկայիում, կամ կենտրոնական Ասիայում;

Կարող է գտնվում եմ ուտոպիայի հերթական բռնկման փուլում, բայց թվում է ինտերնետի և Բաց Աշխարհի /կամ այլ կերպ Գլոբալիզացիայի/ գլխավոր խնդիրն է Աշխարհի բաժան-բաժան հատվածների կապումը իրար;

Սակայն ամեն մի Բարիք ունի իր զուգահեռ ընթացող երկվորյակին ` Չարիքին;

Հուսանք, որ ֆանտաստիկայից հայտնի կոմպյուտերային գերիշխանությունը շրջանցելու ուղիներ մարդկության պայծառ ուղեղները նախատեսում են և հաշվի են առնում;

Ինչ էլ ուզում է լինի, ես հավատում եմ Մարդուն;