Սեզարա Եվորայի այցը Հայաստան
ՍԵԶԱՐԱ ԷՎՈՐԱ ԱՅՑԵԼԱԾ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆ
Հայրենի «168 ժամ» թերթը վերջերս հակիրճ լուր մը հաղորդեց՝ ճազի առասպել Սեզարա Էվորա մէկ օրով այցելած է Հայաստան եւ երգած է «Բելաջիո» համալիրին մէջ: Այս անսպասելի այցելութիւնը մնացեալ լրատուամիջոցները չեն տուած հաւանաբար այն պատճառով, որ երգչուհիին ելոյթը եղած է բացառապէս նեղ շրջանակի համար. ան Հայաստան եկած է «Ռոսգոստախ» անուանումը կրող ընկերութեան մը՝ Հայաստանի մէջ մասնաճիւղ բանալուն առիթով:
Ենթադրելի է, որ հրաւիրողը գիտէր, թէ ո՛վ է Սեզարա Էվորան, այլապէս շռայլ դրամներ չէր վատներ զայն Հայաստան բերելու համար: Նկատի ունենալով երգչուհիին ելոյթին վայրը՝ («Պելաճիօ» ռեստորանային համալիր), ենթադրելի է նաեւ, որ այդ «նեղ շրջապատը» կազմուած եղած է դրամատէրերէ, բարձրախաւի ներկայացուցիչներէ կամ դրամատէրերու հովանաւորութիւն ունեցող երաժշտասէրներէ...
Կը ծնի հարցում մը՝ ոսկեզօծ այդ պատերուն ներսը, ընտրանի կոչուող այդ մթնոլորտին մէջ ընկալուեցա՞ւ արդեօք Քափօ Վերտէ կղզիին ամէնէն նշանաւոր «տիվան»՝ իր կարօտի եւ ցաւի երգերով, որոնք երեք տասնամեակ է՝ հիթ դարձած են աշխարհի տարբեր վայրերուն մէջ ապրող բոլոր այն երաժշտասէրներուն համար, որոնք կարօտն ու ցաւը կը զգան երաժշտութեան միջոցով:
Ժամանակի ողբերգականութիւնը կայ 67-ամեայ սեւամորթ երգչուհիի ձայնին մէջ: Անոր երգերը նման են աղօթքներու, որոնք ծնած են տաք, բայց զրկանքներով լի, ցաւով լեցուն, ծովուն մօտիկ երկրի մը մէջ... Այդ զգացողութիւնը կայ նաեւ Սեզարա Էվորայի տեսահոլովակներուն մէջ, ուր ան կը ներկայանայ իր լայնափէշ ու ծաղկաւոր ափրիկեան հագուստներով, սեւամորթ գէր կնոջ անպատեհ պճնանքով, սակայն շատ ու լեցուն ուժականութեամբ...
Ինչպէս բոլոր երկիրներու մէջ իր համերգներուն ընթացքին, Հայաստանի մէջ ալ Սեզարա Էվորա երգած է բոպիկ: Առանց կօշիկներու բեմ ելլելը այս երգչուհիին որդեգրած սովորութիւններէն մէկն է. հաւանաբար այս ձեւով ան իր մաքուր երկիւղածութիւնն ու մերկ ակնածանքը կ՚արտայայտէ արուեստներէն ամէնէն հզօրին՝ երաժշտութեան հանդէպ:
Սեզարա Էվորա սովորութիւն ունի նաեւ ծխել համերգներու ընթացքին՝ երգերու ընդմիջումներուն... Այդ պահերուն երգչուհին ներքին մենախօսութեան մէջ կը մտնէ ինքն իրեն հետ, կ՚ամփոփուի՝ յաջորդ պահուն իր հոգիին հունձքը հանդիսատեսին փոխանցելու համար:
Ո՛վ որ գոնէ մէկ անգամ լսած է այս սեւամորթ երգչուհիին ճազը, անկարելի է, որ մոռնայ առաջին հայեացքէն անխնամ տեսք ունեցող, սակայն հոգիի եւ ապրումի մաքրամաքուր զգացողութիւնները մեզի փոխանցող Սեզարա Էվորային ձայնը. այդ ձայնը անհնար է շփոթել որեւէ այլ ձայնի հետ: Երիտասարդ տարիքին չհասնելով յաջողութեան (իսկ մինչ այդ՝ մանկութեան տարիներուն կորսնցնելով հայրը եւ ապրելով զրկանքներով կեանք), Սեզարան տառապած է գինեմոլութեամբ: Քափօ Վերտէէն ան հասած է Փորթուգալ, ուր եւ ձայնագրուած, ընդունուած եւ յաջողութիւններու հասած է: Այսօր հարազատ Քափօ Վերտէ ապրող Սեզարա Էվորան միլիոնատէր է, ճանչցուած է ամբողջ աշխարհին մէջ եւ նման չէ այն երգչուհիներուն, որոնք միջազգային բեմեր հասած են՝ հեռանալով իրենց արմատներէն եւ նմանելով մէկը միւսին:
Սեզարա Էվորային փառք եւ ճանաչում բերած է անոր «Sodade» երգը, որ միակ ոչ ֆրանսերէն երգն էր, որ հիթ դարձած էր Ֆրանսայի մէջ: «Sodade» փորթուգալերէն բառ մըն է, որ շատ դժուար կը թարգմանուի. մօտաւորապէս այսպէս՝ հայրենիքի հանդէպ լուսաւոր կարօտի փոքրիկ մասնիկ մը: Ահաւասիկ, թէ ինչո՛ւ Սեզարա Էվորա հարազատ է հայրենիքէն հեռու, լուսաւոր կարօտներով ապրող բոլոր այն մարդոց համար, որոնք այդ կարօտին մասնիկը ունին իրենց մէջ:
ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ
http://www.aztagdaily.com/DisplayNews.php?ID=15031
Մեջբերել