Օտտո Վեյնինգեր. 19-րդ դարի վերջի, 23 տարեկանում ինքնասպան եղած, ծիսականորեն ինքնասպան եղած (այն տանը, որտեղ մահացել էր Բեթհովենը) հրեական ծագմամբ ավստրիացի հանճարեղ փիլիսոփան, հոգեբանը: Վեյնինգերի հայացքները կյանքի, նրանում` մարդու սեռի ու սիրո, կնոջ ու տղամարդու փիլիսոփայության վերաբերյալ խորապես հիմնարար են ու ունիկալ: Աշխարհի անպիսի խորը ցավագին ապրում, ինչպիսին ուներ Վեյնինգերը, բնորոշ էր թերևս մեկ էլ Կյերկեգորին ու Նիցշեին, ու պատահական չէ այս եռյակի ճակատագրերի ու փիլիսոփայությունների ընդհանրությունը, որի հիմնական խաչմերուկին կանգնած է Մարդը` բնության հրաշքը` կյանքի անապատացման իր ճակատագրով: Կասկած չկա, որ Վեյնինգերը համաշխարհային փիլիսոփայական և հոգեբանական մտքի խոշորագույն դեմքերից է, որի փիլիսոփայության ու մարդկային հոգեբանության մեջ գեղագետի նուրբ տավիղն ու աշխարհը բացահայտողի դաժան գրիչը ողբերգության ու կատարսիսի ուղի են բացում` միաժամանակ: Վեյնինգերն, անշուշտ, վտանգավոր փիլիսոփա է, նրա բազմաթիվ հայացքներ ապստամբություն են բնության դեմ, նրա կարգ ու կանոնի դեմ, բազմաթիվ հայացնքեր ակնհայտ ծայարհեղություններ են, սակայն քանի որ այդ ապստամբությունը արդեն դեգրադացվող բնականության դեմ էր, վեյնինգերական ընդվզումները ստանում են պրոմեթևսյան անկեղծություն ու հերոսականություն: Մարդկային հասարակության հպարտությունն ու ողբերգությունն է Վեյնինգեր գոյությունը:



Մեջբերել