Սիլվա Կապուտիկեան

[Tigris]

ԲԱՐԻ ԵՐԹ

,,,Ս. Կապուտիկեանի «Բարի երթ» ժողովածուում զետեղուած է քսան տարուայ ընթացքում (1936-1956 թ.թ.), նրա գրած բանաստեղծութիւնների մեծ մասը: Այս գիրքը լիակատար պատկերացում կտայ ընթերցողին բանաստեղծուհու անցած ստեղծագործական ուղու եւ տաղանդի առանձնայատկութիւնների մասին: Ս. Կապուտիկեանի բանաստեղծութիւնների լեյտ-մոտիվը հայրենասիրութիւնն է, սէրը, ժողովուրդների բարեկամութիւնը, սովետական մարդկանց խաղաղ, ստեղծագործ աշխատանքը:
,,,Գիրքը ունի հետեւեալ բաժինները՝ «Մայրեր եւ որդիներ», «Իմ Հայաստանը», «Ռոմանտիկ շնչով», «Սիրում եմ», «Մեկ տարի Մոսկուայում», «Իմ հարազատները», «Նորից Հայաստանում», «Ժողովրդի հետ», «Մանուկների համար»:

ՀԱՅՊԵՏՀՐԱՏ

Երևան 1957

[Tigris]

,,,,, ,,, ,,,ՀԱՅՈՑ ԾՈՒԽԸ
Թողել է տատս իր տունն ու այգին
Ու հին իր հարկից՝ իր սիրտը պոկած,
Սարսափած ու որբ իր մանուկներին
Հրդեհից, մահից հազիւ ազատած,
Կիսամե՜րկ, բոբի՜կ՝ մի մութ գիշերով
Գաղթի ճամփան է բռնել՝ արիւնի.
Ետևում փա՜յլը սև յաթաղանի,
Դէմը՝ Արազի ջրերը խռով...
Ու մինչև օրս էլ խղճալով նրան՝
Մենք չենք հարցնում, թէ ո՜նց է եղել,
Որ իր Արծրունը՝ իր փոքրիկ տղան
Գաղթի ճամփէքին կորե՜լ է, մեռել...

Տնկել է տատս մեր դռան դիմաց.
Պահել, փայփայել մի նոր թթենի,
Որ միշտ նայելիս՝ իր վաղ կորցրած
Այգու կարօտը նրանի՛ց առնի:
Ճիւղեր է տուել թթենին արդէն,
Ծխում է նորից շուքի տակ նրա
Օջախը տատիս, ու շուրջը պարթեւ
Որդինե՜ր, թոռնե՜ր ու մի թուխ տղայ.
Ի մանկի՛կն է դա, խաղո՜ւմ է, ճչո՛ւմ.
Գրկո՜ւմ է նրան տատըս ծերւնի,—
«Շա՜տ, շա՛տ կը սիրեմ էսա չար լաճուն,
Ա՛խ, իմ Արծրունին շա՜տ կը նմանի...»:
1946 թ.

[Tigris]

,,,, ԽՕՍՔ ԱՏԵԼՈՒԹԵԱՆ ԵՒ ՍԻՐՈՅ
,,,,, ,,, ,,
Նայում է իմ տղան ռազմի գերիներին,
Մեր փողոցով նրանք անցնում են զուսպ.
Ու նրանցից մեկը դիմեց իմ տղային,
Հասկացնում է մի կերպ...ջո՜ւր է ուզում,:
Ջուր է բերում փութով իմ փոքրիկը նրան
Ու գոհ իր վարմունքից՝ ինձ է վազում,
Գոհութիւն է փնտրում եւ ի՛մ դէմքի վրայ:
Վարանում է յանկարծ ու սպասում...
Ես լռում եմ...
,,,, ,,,, ,,,, ,,,,Ինչպէ՜ս կուզենայի չասել,
Չասել դաժան մի բան մանկանն իմ ջինջ,
Որ նա յաւէ՛տ նայէր անմեղ, անդո՜րր այսպէս
Իր այս երկար, իր թուխ թարթիչների միջից...
Կուզենայի.
Բայց ես ձե՜զ եմ յիշում մռայլ,
Քե՛զ, Տրումեն նենգող,
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,,քե՛զ, զառամած Չերչիլ,
Որ նշա՜ն էք բռնել ձեր որջերից վերջին
Մօտըս կանգնած այս լոյս մանկան վրայ,
Յիշում ու դառնօրէն ասում եմ ես.
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,,— Տղա՛ս,
Այս ջուր ուզող մարդը երեկ պատերազմում
Զինուոր քո հայրիկին սպանել էր ուզում,
Ջո՞ւր ես տալիս, սակայն յիշիր եւ ա՛յս.
Եւ իմացի՛ր, որ դեռ կան աշխարհում նորէն
Ուրի՜շ թշնամիներ, մարդասպաններ ուրի՛շ,
Որոնք ատելութեամբ ատոմային ուժի
Ռո՜ւմբ են ձուլում նորից, որ աւերեն
Այն աղբիւրը, որից հիմա դու ջո՜ւր առար,
Այն փողոցը, որտեղ կանգնած ժպտո՜ւմ ես դու,
Բա՛ց քո անմեղ հոգին ճշմարտութեան առաջ,
Ընդունիր այն քո հաշտ, քո ջինջ սրտում:
Տղա՛ս, ջո՛ւր տուր այսօր պարտուածին, սակայն
Յիշի՛ր, քեզ ուղղուած զէնքի փողե՜ր կան դեռ,
Սիրիր աշխարհը ողջ՝ ծաղկի՛ն, մարդո՛ւն, մանկա՛ն,
Բայց սովորի՛ր, որդիս, նաեւ ատե՛լ...

1947 թ.

[Tigris]

,,,, ,,,, ,,, ,,,, ,,,, ,,, ,,,, ,,,, ,,,˜
,,,, ,,,, ,,,,ՀԱՅՈՑ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ԴԱՍԻՆ
...........................................................................
...........................................................................
Նստած է ահա դասարանում իմ թոռների թոռը,
Մազերը՝ խաղողի թփի նման գանգուր
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ու աչքերը՝ սեւ խաղողի հատիկ:
Դրսում բոցավառւում է երեւանեան օրը,
Այրում շէնքերի մարմարը կուռ
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,ու գրանիտեայ սիւնաշարերն անթիւ...
,,,,
Պատմում է ուսուցիչը՝ հայոց հին պատմութեան.
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, — այնուհետեւ եկան
Պարսիկները՝
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,,ջլատեցին հայոց աշխարհը ողջ,
Եկաւ Բիւզանդիոնը՝
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,թեւաբեկեց մեր ուժերը տէրունական,
Եկան արաբները՝
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,սմբակների տակ տրորեցին հողը հայոց,
Եկան սելջուկները՝
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,աւերեցին մեր տաճարնե՜րը սրբանուէր,
Եկան թաթարները՝
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,,արիւնով ներկեցին քաղաքներն ու շէները բիւր,
Ու եկաւ այնուհետեւ խորշակը օսմանեան,
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,,որ հիմն ի վեր
Հողմահարեց հողն ու ժողովրդին համայն
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,,աշխարհով մեկ սփռե՜ց փշուր-փշուր...
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,...Եւ միայն՝
Հայերը իրենց բախտի տէ՜րը դարձան կրկին
Շնորհիւ Ռևոլուցիայի Հոկտեմբերեան՝
Քըսաներորդ դարո՛ւմ,
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,,Հազար ինը հարիւր քսան թուին...
.......................................................................
.......................................................................
Նստած է ահա դասարանում իմ թոռների թոռը,
Մազերը՝ խաղողի թփի նման գանգուր
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ,,,ու աչքերը՝ սեւ խաղողի հատիկ,
Դրսում բոցավառւում է երեւանեան օրը,
Այրում շէնքերի մարմարը կուռ
,,,, ,,,, ,,,, ,,,, ու գրանիտեայ սիւնաշարերն անթիւ...
1948 թ.

[Tigris]

,, ,,,,,,,,ԽՕՍՔ ԻՄ ՈՐԴՈՒՆ
,,,
Այս գարնան հետ, այս ծաղկունքի,
Այս թռչնակի, այս առուակի,
Հետն այս երգի ու զարթօնքի
Բացուեց լեզո՜ւն իմ մանկիկի:
Ու թոթովեց բառ մի անգին
Հայկեան լեզուից մեր սրբազան,
Ասես մասունք հաղորդութեան
Դիպաւ մանկանս շրթունքին...
– Լսի՛ր, որդիս, պատգամ որպէս
Սիրող քո մօր խօ՜սքը սրտանց,
Այսօրուանից յայնձնում եմ քեզ
Հայոց լեզո՜ւն հազարագանձ:
Կտրել է նա, հանց աստղալոյս,
Երկինքները ժամանակի,
Շառաչել է խռովայոյզ
Սլացքի հետ հայկեան նետի,
Եւ Մեսրոպի սուրբ հանճարով
Դարձել է գիր ու մագաղաթ,
Դարձել է յո՛յս, դարձել դրօ՛շ,
Պահել երթը մեր անաղարտ...
Նրանով է մրմնջացել
Հայ պանդուխտը վէրքն իր սրտի,
Նրանո՛վ է որոտացել
Կռուի երգն իմ ժողովրդի,
Նրանով է մայրս ջահել
Ինձ օրօրոց դրել մի օր,
Հիմա եկել, քե՜զ է հասել
Նրա կարկաչը դարաւոր...
Բա՛ց շուրթերդ, խօսի՜ր, անգի՛ն,
Ժիր դայլայլի՜ր, ի՛մ սիրասուն,
Թող մանկանայ քո շուրթերին
Մեր ալեհե՜ր հայոց լեզուն...
Պահի՛ր նրան բարձր ու վճիտ,
Արարատի սուրբ ձիւնի պէս,
Պահիր նրան սրտիդ մօտիկ,
Քո պապերի աճիւնի պէս,
Ու ոսոխի զարկիցը սեւ
Դու պաշտպանիր կրծքով նրան,
Ինչպէս մօ՜րդ կը պաշտպանես,
Թէ սո՛ւր քաշեն մօրդ վրայ.
Ու տե՛ս, որդիս, ո՛ւր էլ լինես,
Այս լուսնի տակ ո՜ւր էլ գնաս,
Թէ մօ՛րդ անգամ մտքից հանես,
Քո մա՜յր լեզուն չմոռանա՛ս...
1944 թ.

[Tigris]

,, ,,,, ,, ,,,, ,, ,,,, ,, ,,,, ,, ,,,,ՍԱՅԵԱԹ-ՆՈՎԱ
,,,
Քանի՜ տարի մեջլիսներում տա՜ղ ես ասել, Սայեա՛թ-Նովա,
Քանի՜ տարի դու սրտերի հե՜տ ես խօսել, Սայեա՛թ-Նովա,
Կարօ՛տ բլբուլ, ամէն գարուն եկե՜լ ես դու վարդերի հետ,
Ու սիրելով, ու սիրուելով՝ մե՜զ ես հասել, Սայեա՛թ-Նովա:
,, ,,,,
Դու տաղերո՜ւմ, դու բաղերո՜ւմ, սիրողների թաղումն ես դու,
Առաջին սուրբ համբոյրների լուսաշաղախ շաղո՜ւմն ես դու,
Թէ որ բեկուեց սիրոյ ճամփէն, վառուող սրտի դաղո՜ւմն ես դու,
Վառուող սիրտը քեզնի՛ց է միշտ աղբիւր ուզել, Սայեա՛թ-Նովա:
,, ,,,,
Սիրոյ հազար ե՜րգ ենք լսել, բայց քո երգը ուրի՛շ է, չէ՜,
Սիրոյ հազար վէրք են տեսել, բայց քո վէրքը ուրի՜շ է, չէ՜,
Աշխարհը՝ լի գեոզալներով, քոնի տեսքը ուրի՛շ է, չէ՜,
«Իմ գիրըն ո՛ւրիշ գըրէն է»— լա՜ւ ես ասել, Սայեա՛թ-Նովա:
,, ,,,,
Ամէն երգիչ իր քնարին քո սազից մի լա՜ր է ուզում,
Ամէն ջահել քո գեոզալի նման էշխով յա՜ր է ուզում,
Ամէն աղջիկ սրտում թաքուն քեզ պէս սիրահա՜ր է ուզում,
Ուրիշ ո՞վ է քեզ պէս սիրել ու երազել, Սայեա՛թ-Նովա:
,, ,
Չի մեռնի էն ժողովուրդը, որ քեզ նման սիրե՜լ գիտի,
Որ վէրքերից երգե՛ր ծնել ու այրուելով՝ այրե՜լ գիտի:
Մեր երգերո՜վ, մեր վէրքերո՜վ դար ու դարեր քայլե՛նք պիտի.
Ու դու մեզ հետ՝ քո քեամանչով գալո՜ւ ես դեռ, Սայեա՛թ-Նովա:
1945 թ.

[Tigris]

, ,, ,,,, ,, ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՑ ՀԵՌՈՒ
,,, ,,,, ,,
Սիրոյ լեզո՛ւն միշտ ամէն տեղ նո՜յնն է,
Անհայրենի՜ք է աշխարհում նա,
Թէ հայերէն էլ ասեմ «սիրո՜ւմ եմ»,
Դու, միեւնոյն է, կը հասկանաս:
,,,, ,,
Բայց այս կարօ՜տը, նա՛, որ ձգւում է
Ճամփիս, սրտումս եւ ամէնուր.
Այս քանի օր է քեզ հետ շրջում եմ,
Ու ես տխո՜ւր եմ, ու ես տխո՛ւր:
,,,, ,,
Հեռու է, հեռո՜ւ իմ Հայաստանը,
Իր ժայռերումն է, իր լեռներում,
Երբ աղմկո՜ւմ է քո ճոխ ոստանը՝
Սրտումս նա՛ է անվերջ լռում:
,,,, ,,
Եւ Արարա՜տը. ա՛խ, ձեզ համա՛ր նա
Լոկ մի հին սա՜ր է բիբլիական.
Իսկ մեզ՝ նա շո՛ւնչ է, նա խի՛նդ է, ցա՛ւ է,
Եւ շիրմաքա՜ր է, եւ օրօրա՛ն:
,,,, ,,
Եւ այս թախիծը. հայի արեա՛ն մէջ
Դեռ դարերի՜ց է մնացել նա.
Թէ քո լեզուո՛վ էլ պատմեմ այդ ցաւը,
Դու, միեւնոյնն է, չե՜ս հասկանայ...
1946 թ.

[Tigris]

,,,,,ՄԻՋԱԳԵՏՔՈՒՄ ԱՊՐՈՂ ՀԱՅ ՊԱՏԱՆՈՒՆ
,,,, ,,
Եթէ տեսել էր մի օր հայրդ երկինք հայրենի,
Դու աչք բացիր օտարի երկնքի տակ անթափանց.
Պապիդ արդար այգու տեղ՝ ոտքերի տակ քո բարի
Բիրտ անապա՜տը ծփաց:
,,,, ,,
Ու թէեւ հողն այդ վայրի պարա՜րտ էր մեր արիւնով,
Բայց դալկացան իր խորքում քո արմատները ամէն.
Այդ արիւնից ծծուեցին թոյն, ու թախիծ, ու խռովք
Երակներո՜ւմ քո անմեղ:
,,,, ,,
Ու հայ մանո՜ւկն էլ անգամ մանուկ չեղա՛ւ աշխարհում.
Ո՜րբ էիր՝ դեռ չծնուած, ծե՜ր էիր՝ դեռ երեխայ.
Արեւի տակ հարաւի, նրա այրող շողերում
Մրսո՜ւմ ես դու, հա՛յ տղայ...
1947 թ.

[Tigris]

ԲԱԼԼԱԴ ԵՐԿՈՒ ՃԱՆԱՊԱՐՀԻ ՄԱՍԻՆ
….
Փոքրիկ իմ սենեակում լռութիւն է: Գիշեր:
Շուրջըս՝ քնած աշխարհ ու Երեւան:
Ու որտեղից որտեղ ես նրան եմ յիշել,
Միտս է ընկել պապըս՝ Յովհան աղան:
Իմ վանեցի պապը...
….….….….….….….Նրան ես չեմ տեսել,
Նա մեռել է վաղուց, գաղթի ճամփին,
Բայց թւում է, թէ նա մահից ե՛տ էլ ասես
Փրկել է ինձ ինչ-որ խաւար ափից...
Օ՛, իմաստուն ծերո՛ւկ, կրկին, կրկին անգամ
Ես օրհնում եմ ե՛ւ քե՛զ, եւ շիրի՜մդ անհող,
Դու, որ մահուան միջից գտար կեանքի ճամփան.
Ու քայլեցիր ծանր՝ այդ ճամփայով.
Որ մեռնելի՛ս անգամ աչքըդ մնաց յառած
Այն փըրկարար աստղին, որ հիւսի՜ս էր տանում,
Եւ քո որդոց երթը այստե՛ղ կայան առաւ,
Եւ ես, ես ծնուեցի Երեւանո՛ւմ...
….….….….….
Փոքրիկ իմ սենեակում լռութիւն է: Գիշեր:
Շուրջըս՝ քնած աշխարհ ու Երեւան.
Ու չտեսած թէեւ՝ ես այն հո՜ղն եմ յիշել,
Ուր ապրել է պապս՝ Յովհան աղան...
....................................................................
...Շոգից ծովն է սուզւում արեւն օրուայ կէսին,
Ու խաղողն է այգում ցոլում կաթիլ-կաթիլ.
Հեռւում օրորւում է Աղթամարայ կղզին
Ալիքներում անթիւ:
Շոգ է Այգեստանում: Պապըս՝ խաղաղ, թիկնեղ,
Բեղերը թաւ, փոշոտ, արծուաքի՜թ անշուշտ,
Յոգնած աշխատանքից՝ մի տանձենու թիկնել
Ու թազբեհ է քաշում:
Տագնապած է հոգին: Պատերազմ է, կռիւ:
Տաճիկը փրփրել է: Հայը հիմա
Այդ փրփրած ծովում՝ Աղթամարայ կղզի,
Ու չորս բոլորը՝ մա՛հ...
Շոգ է Այգեստանում: Յանկարծ որտե՞ղ էր դա,
Խաչփողանո՞ւմ գուցէ, Անգուսներո՞ւմ,
Կրակոցներ, հրդեհ, աղաղակներ, արիւն...
Քարանում է պապիս մատը «շառի» վրայ...
.............................................................................
Փոքրիկ իմ սենեակում լռութիւն է: Գիշեր:
Շուրջըս՝ քնած աշխարհ ու Երեւան:
Այդ ես ի՞նքս եմ Վանում, թէ լոկ հեռուից գիտեմ.
Ե՞ս եմ, թէ ուրի՜շն է փախչում այդպէս վհատ...
Լուսամփոփն է շաղւում քնատ աչքերիս դէմ,
Գլուխս ընկնում է գրքի վրայ...
...Արեւմուտ է շարժւում կարաւանը գաղթի,
Մարմարա ծով, յետոյ Միջերկրական:
Իբըր այդ կողմերն է թեքուել ճամփան պապիս,
Իբըր ջրերով է անցնում ճամփան:
Ափ է իջնում ահա կարաւանը բեկ-բեկ,
Անզօր հայրեր, մայրեր ու մանուկներ բոբիկ,
Ու փռւո՜ւմ են,
….….….….…փռւո՛ւմ,
….….….….….….….….փռւո՜ւմ աշխարհով մեկ՝
Անհանգրուան, անյոյս, անհայրենիք...
Սակայն բոլորի մէջ՝ մեզ ջոկելով յանկարծ,
Ինչ-որ չեղեալ աստուած՝ յոգնած չարութիւնից՝
Իբըր շնորհում է պապիս ե՛ւ բախտ, ե՛ւ գանձ,
Ասում է. «Գէթ մի հայ օրհնի՜ թող ինձ...».
Եւ հրաշքով ահա ճոխանում է այսպէս,
Հարստանում իբրեւ գերդաստանը պապիս,
Ու չգիտեմ ո՞ւր էր՝ Նիւ-Յո՞րք, Բեյրո՞ւթ, Փարի՞զ
Ինչ-որ նման մի տեղ ծնւում եմ ես...
...Սլանում է աւտոն փողոցներով ելման,
Շուրջը՝ լոյսե՜ր, լոյսե՜ր ու ռեկլամներ տենդոտ.
Փափուկ կանգնում է նա դռների մօտ մեր տան.
Բացում է դուռն իմ դէմ մի սեւամորթ.
Շուքով իջնում եմ ես ահա մեքենայից,
Մարմար սանդուղքներով ելնում շքեղատես,
Քծնող արձանները ինձ ճամփայ են տալիս,
Կօշիկներս են շոյում գորգերը հեզ:
Հիւրերն սպասում են իմ գալուստին վաղուց,
Անհամբեր են դոփում սմբակները ջազի,
Շոյող ժպիտներ են ինձ երեսանց յղում,
Մտքում չարն են խօսում եւ ի՛մ մասին...
Գոռոզ բաժակներում գինու արիւնը ալ,
Անմիտ ծիծաղո՜ւմ է շամպայնը մերթ,
Զոյգերն օրօրւում են մակոյկների նման,
Օրօրւում է տանգոն՝ զոյգերի հետ...
Շնչահեղձ է լինում օդը սենեակներում,
Տեղ չի գտնում իրեն ծուխը սիգարեթի,
Ես խեղդւում եմ...
….….….….…….Ես խենթ՝ լուսամուտ եմ նետւում,
Ես փեղկերն եմ բացում լուսամուտի.
Եւ ի՜նչ, օդի տեղակ ներս է խուժում անսանձ
Ցասման շառաչ մի խոլ...
….….….….…….….…Ալիքւում են վարում
Անօթեւան, անհաց բազմութիւններ անհուն,
Ձեռքերն անէծքի պէս վերեւ պարզած:
Իսկ վերեւում՝ ծանր կափարիչի նման
Ողջը փակել էր մի անհորիզոն երկինք,
Ու մի քանի ա՜ստղ է փայլում այնտեղ միայն,
Հաշուով, ինչպէս ոսկի՛ն...
Այս որտե՞ղ եմ արդեօք...
….….….….…….….….….Ահով նայում եմ ներս.
Թղթախաղի սեղան, հայհոյում են, գոռում,
– Օ՛, թո՛յլ տուէք, մի՜սիս,– ու մի հարբած ծերուկ
Համբուրում է տիկնոջը ուսերը մերկ...
Այս որտե՞ղ եմ արդեօք...
….….….….…….….….….Յանկարծ ինչ-որ տեղից
Ռադիոն սկսում է խօսել հանդարտ.
Այս բառերը այնպէ՜ս, այնպէս ծանօ՜թ են ինձ,
Հայերէ՞ն են...ինչո՞ւ չեմ հասկանում հապա.
Ու սարսափած ինձնից դէպի դուռն եմ վազում,
Հըռհռում են շուրջըս, ճամփաս բռնում.
– Թողէ՛ք,– ճչում եմ խիստ,– ես դուրս գա՜լ
….….….….…….….….….…….եմ ուզում.
Թողէ՛ք, ես ծնուել եմ Երեւանո՛ւմ...
….….….….…
Եւ զարթնում եմ՝ ցնցուած իմ սեփական ձայնից.
Առաւօտ է արդէն. ու բարի լոյս մաղթած՝
Ռադիոն սկսել է արդէն խօսել հանդարտ,
Ու բառերը այնպէ՜ս, այնպէս ծանօ՜թ են ինձ:
Դեռ վառւում է իմ դէմ լոյսըս հաւատարիմ՝
Եկած իմ Սեւանի՜ց հայրենական.
Կարօտ՝ շօշափում եմ սիրած իրերը իմ՝
Գրասեղա՛նըս, գի՛րքըս, դարա՛կս անգամ:
Թեթեւցած շնչում, ծիծաղո՜ւմ եմ, օրհնո՛ւմ,
Որ երազ էր ողջը, որ՝ փրկըւած այսպէս՝
Ես ծնուել եմ,
….….….….…ապրել
….….….….…….….ու ապրում եմ այստե՛ղ
Ամիրեանի՜ վրայ, Երեւանո՛ւմ...
1948 թ.

[Tigris]

…………..YYY….
……………
Թէ աչքերս քեզ որոնեն,
Ես կը փակեմ մութ կոպերով,
Որ աշխարհում քեզ չտեսնեն:
……………
Թէ խենթ լեզուս անունդ տայ,
Ես կը սեղմեմ ատամներով,
Որ հնչիւն իսկ չշշնջայ:
……………
Բայց երբ սիրտս, սի՛րտս է ուզում
Ձայնել ու քեզ տեսնել իմ դէմ,
Ինչո՜վ փակեմ սրտիս լեզուն,
Սրտիս աչքը ինչո՜վ փակեմ...
1945 թ