ԱՄՆ-Թուրքիա յարաբերութիւն

[Tigris]

«ԹՈՒՐՔԻԱ ՍԿՍԱԾ Է ԻՆՔՆԻՐԵՆ ՎՆԱՍԵԼ»

Կ՛ԸՍԷ ՋԵՅՄՍ ՀՈԼՄԶ

Թուրք-ամերիկեան խորհուրդի նախագահ, Անկարայի մէջ Միացեալ Նահանգներու նախկին դեսպան Ջեյմս Հոլմզ «Հիւռիյեթ» օրաթերթին հետ հարցազրոյցի մը ընթացքին՝ քննադատելով խորհուրդի նիստին չմասնակցելու Թուրքիոյ որոշումը, յայտարարած է, որ Անկարա ստեղծուած իրավիճակին մէջ սկսած է ինքնիրեն վնասել։
«Այդ ընդհանուր ժողովը կը գումարուի երկու երկիրներուն միջեւ յարաբերութիւններու զարգացման նպատակով, սակայն կողմերէն մէկը որոշած է չմասնակցիլ անոր։ Ստեղծուած իրավիճակին մէջ Թուրքիա սկսած է ինքնիրեն վնասել։ Դեսպան Նամըկ Թան պէտք է վերադառնայ Վաշինգտոն», յայտարարած է Հոլմզ։
Նշենք, որ Ներկայացուցիչներու տան արտաքին յարաբերութեանց յանձնախումբին կողմէ Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանչցող թիւ 252 բանաձեւին որդեգրման պատճառով Թուրքիա որոշած է չմասնակցիլ թուրք-ամերիկեան յարաբերութիւնները խորհրդանշող կարեւորագոյն կառոյցներէն մէկը հանդիսացող Թուրք-ամերիկեան խորհուրդի տարեկան ընդհանուր ժողովին։

«Ազդակ»

Կարիճը երբ շատ ջղայնանայ ու խայթելիք բան չգտնէ, ինքնիրեն կը խայթէ:

[Tigris]

ԹՈՒՐՔԻԱ ԿԸ ՇԱՐՈՒՆԱԿԷ ԻՍՐԱՅԷԼԸ ԲԱՐԵԿԱՄ ԵՐԿԻՐ ՆԿԱՏԵԼ

«Ֆայնենշըլ Թայմզ» օրաթերթը բացայայտեց, որ Թորոնթոյի մէջ իրենց հանդիպումին ընթացքին Միացեալ Նահանգներու նախագահ Բարաք Օբամա Թուրքիոյ վարչապետ Ռեջեբ Թայիբ Էրդողանը զգուշացուցած է, որ եթէ Թուրքիա Իսրայէլի եւ Իրանի նկատմամբ իր վերաբերմունքը չփոխէ, Կոնգրեսին մէջ այդ կեցուածքին նկատմամբ դժգոհութեան լոյսին տակ դժուար պիտի ըլլայ Անկարային տրամադրել իր պահանջած կարգ մը զէնքերը։
Թէեւ Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Ահմեթ Դաւութօղլու հերքեց Միացեալ Նահանգներու հետ յարաբերութեանց մէջ տագնապի մը գոյութիւնը, սակայն արտաքին գործոց փոխնախարար Ֆերիդուն Սինիրլիօղլուի գլխաւորութեամբ պատուիրակութիւն մը ուղարկեց Վաշինգտոն՝ Իրանի եւ Իսրայէլի նկատմամբ Թուրքիոյ կեցուածքը բացատրելու եւ Կոնգրեսին հետ յարաբերութիւնները բարելաւելու «հերթական քննարկումներու» առաքելութեամբ։
Թրքական պատուիրակութեան մաս կը կազմէր նաեւ Իսրայէլի արտաքին գործոց փոխնախարար Դանի Այալոնի հետ հանդիպումի մը ընթացքին ցած աթոռի վրայ նստելու արժանանալով վարկաբեկուած Թել Աւիւի մէջ Թուրքիոյ դեսպանը, որ հետագային «Ազատութեան նաւատորմիղ»ին դէմ կատարուած իսրայէլեան յարձակումէն ետք տուն կանչուած էր։ Թրքական «Հիւռիյէթ» օրաթերթին համաձայն, վերջինս Սպիտակ տան մէջ հանդիպումի մը ընթացքին յայտնած է, որ Իսրայէլի եւ Թուրքիոյ կառավարութեանց միջեւ «Ազատութեան նաւատորմիղ»ի դէպքին շուրջ քննարկումները երկու բարեկամներու միջեւ քննարկումներ էին եւ ժխտական կերպով չեն ազդած Իսրայէլի պետութեան ու ժողովուրդին հետ Թուրքիոյ յարաբերութեանց վրայ։
Աւելի՛ն. Սինիրլիօղլու Միացեալ Նահանգներու հրէական կազմակերպութիւններուն հետ հանդիպումի մը ընթացքին յայտնած է, որ Թուրքիա Իսրայէլը տակաւին բարեկամ երկիր կը նկատէ եւ տեղի ունեցածը «բարեկամներու միջեւ տարակարծութիւն» մըն է։ Թրքական պատուիրակութիւնը նաեւ այն պատգամը փոխանցած է, որ թրքական կողմը կը հաւատայ, թէ այս տագնապը Իսրայէլի ներկայ կառավարութեան վարած քաղաքականութեան պատճառով էր։ Հանրային յարաբերութիւններու «Ֆրիդլանդըր» ընկերութեան տնօրէն Էզրա Ֆրիդլանդըր պատասխանած է, թէ «Միացեալ Նահանգներու Կոնգրեսին մէջ Թուրքիոյ նկատմամբ լարուածութեան աղբիւրը Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան վարած քաղաքականութիւնն է»։ Ան նախատեսած է, որ Կոնգրեսին մէջ հակաթուրք մթնոլորտը զօրանայ «այնքան ատեն որ Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութիւնը կը շարունակէ Իսրայէլի նկատմամբ իր ներկայ թշնամական կեցուածքը»։
Միւս կողմէ, իսրայէլեան «Եդիոթ Ահրոնոթ» օրաթերթը կը հաղորդէ, որ Թուրքիա ՔԱԿ-ի դէմ պայքարելու նպատակով իսրայէլեան ռադար մը գնելու համար պաշտօնական դիմում մը ներկայացուցած է Իսրայէլի։ Այս ռադարը տրամադրող «Բի. Էս. Բի.» ընկերութեան ընդհանուր տնօրէն Հայիմ Սիբոնի յայտնած է, որ այս համաձայնութիւնը ցոյց կու տայ, թէ Իսրայէլի եւ Թուրքիոյ միջեւ յարաբերութեանց խզումի լուրերը անհիմն են։ Թուրքիոյ վարչապետի աւագ խորհրդական Իբրահիմ Կալըն իր կարգին «Շարք Աուսաթ» օրաթերթին հետ հարցազրոյցի մը ընթացքին յայտնած է, որ Իսրայէլի հետ յարաբերութիւնները խզելը «այդքան ալ դիւրին հարց չէ»։
Այս բոլորը արաբական աշխարհի ղեկավարները, քաղաքագէտները, վերլուծաբանները, յօդուածագիրները եւ Թուրքիայով ու անոր վարչապետով հիպնոսացած բոլոր անձերը պէտք է դուրս բերեն իրենց թմբիրէն։ Անոնք անմիջապէս պէտք է անդրադառնան, թէ Թուրքիան արաբական աշխարհին վստահելի գործընկեր մը չի կրնար ըլլալ, այլ՝ վտանգաւոր գործընկեր մըն է, որուն արաբական աշխարհին մէջ ներթափանցող եւ ամրապնդուող ութոտնուկի ոտքերը ներկայ ժամանակաւոր պայմաններուն շրջումով կրնան ծառայել Իսրայէլին եւ հարուածել արաբական շահերը։

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ
«Ազդակ»