Ցույց են տրվում 1 համարից մինչև 3 համարի արդյունքները՝ ընդհանուր 3 հատից

Թեմա: Ալմին

  1. #1
    . Tigris-ի ավատար
    Գրանցման ամսաթիվ
    16.10.2007
    Հասցե
    Սպաղանք
    Գրառումներ
    2,052
    Բլոգի գրառումներ
    7

    Լռելյայն արժեք Ալմին

    ԱԼՄԻՆԻ ՔԵՐԹՈՂԱԿԱՆ ՆՈՐԱԳՈՅՆ ՀԱՏՈՐԸ` «ԱՆԾԱՆՕԹՆԵՐԻՍ»

    «Ձեզ՝ իմ ծանօթ անծանօթներ, Ձեզ եմ ձօնում այս մի բուռ բանաստեղծութիւններիս Խոհը, Զգացմունքը, Համը, Գոյնն ու Բոյրը, Լոյսն ու Ստուերը, Կշռոյթը անգամ, ընդունեցէք, այն որպէս Ձօ՛ն, Տրոփիւն, ու Պատգա՛մ...» սրտի խօսքով բացուող իրանահայ բանաստեղծ Ալմինի (աւազանի անունով Ալբերտ Մինասեան) «Անծանօթներիս» խորագրեալ քերթողագիրքը ութերորդ հատորն է հեղինակին։ 1976-ին հրատարակուած «Տրոփիւններ» անուն իր երախայրիքէն մինչեւ 2009-ին լոյսին եկած «Անծանօթներիս»ը կ՚երկարի ինքնահաստատման եւ բանաստեղծական դիմագիծի բիւրեղացման 35-ամեայ ճանապարհ մը, որուն իրերայաջորդ հանգրուաններէն անցնելով՝ այս գեղապաշտ բանաստեղծը, ամենայն իրաւունքով, հայ գրասէր հասարակութեան կը ներկայանայ իր ուրոյն դիմագիծով՝ իբրեւ իր աշխարհը եւ բանաստեղծական անհատականութիւնը կերտած կայացած քնարերգակ մը։
    Պէտք է շեշտել «քնարերգակ» բնորոշումը եւ անմիջապէս կատարել հայաշունչ ու մարդերգակ յաւելումը։ Որովհետեւ ինչ նիւթ ալ շօշափէ բանաստեղծը, իր տողերը կը թրթռան հայոգի համամարդկայնութեամբ մը, որ առաջին հերթին ծնունդն է բանաստեղծ Ալմինի ազգային հոգեխառնուածքին, մտածողութեան, ապրումներուն եւ յարակից այլ հանգմանքներու, ապա՝ հայ ոգիին հարազատ թարգմանը հանդիսացող համամարդկային տարողութեան, աշխարհահայեացքին, շունչին ու լուսապաշտ ջերմութեան։
    Ալմին կու գայ ճիշդ այս ակունքէն, հայ քերթողութեան դարաւոր աւանդներէն եւ, իբրեւ մէկ արժանաւոր ժառանգորդը Բարին, Ճշմարիտն ու Գեղեցիկը անսակարկելի սրբութիւններ ու յաւերժական արժէքներ հռչակած հայ մշակոյթին՝ իր գեղարուեստական անհատականութիւնը, մտածողութիւնն ու հոգեբանութիւնը կ՚արմատաւորէ հայոգի գրականութեան պարարտ ու կենսապարգեւ հողին մէջ։ Ահա թէ ինչու, նոյնիսկ գեղարուեստականօրէն նուազ բախտաւոր ու խոցելի իր քերթուածները կը թրթռան հաւատարմութեան եւ անկեղծութեան ջերմաջերմ սրտատրոփով ու քաղցրահունչ շունչով՝ իբրեւ կենդանի վկայութիւնը իր ազգային պատկանելիութեամբ ու էութեամբ հպարտ գիտակից հայ գրողի մը, որ բառին ամբողջական առումով հա՛յ է՝ իր անթերի մարդապաշտութեամբ եւ նոյնքան համամարդկային է՝ իր կատարեալ հայկականութեամբ։ Եւ եթէ այս զոյգ արժանիքին վրայ գումարենք պարսկական դարաւոր քերթողութեան, այսինքն՝ Օմար Խայեամի, Ճալալ էտ-Տին էլ-Ռումիի, Ֆիրտուսիի, Հաֆէզի, Սաատիի եւ այլանուն հսկաներու քերթողութեանց քնարաշունչ, խոհափիլիսոփայական, յայտնատեսական ու սուֆիք ուղղակի եւ անուղղակի անդրադարձները՝ այն ատեն ամբողջականօրէն աւելի տեսանելի կը դառնայ առնուազն ուրուանկարը Ալմին բանաստեղծին։
    Վերադառնալով բանաստեղծին նորագոյն հատորին, «Ծովականչ», «Կին կարօտահամ», «Գնացք-կանգառներ», «Չարենցեան երգեր», «Ճակատիս կնճի՛ռ ու շրթունքիս ճա՜ք...», «Երգ առ տիեզերք» եւ «Անծանօթներիս» ութ քերթողաշարէ բաղկացած «Անծանօթներիս» քերթողագիրը (158 էջ) նաեւ ընթերցողը կը ներգրաւէ իր նպատակասլաց, կենսաթրթիռ, ազնուաշունչ, թելադրական ու սիրերգակ մթնոլորտով, շիկացումներով ու արուեստով։ Պարզ, նրբակառոյց, թափանցիկ պատկերամտածողութեամբ ու ժուժկալ արդիականութեամբ բիւրեղացած այս սիրերգակ խոհափիլիսոփայութիւնը իրարու կ՚ագուցէ հատորին իրերայաջորդ աշխարհներուն կլիմաները, բանը կ՚առաջնորդէ նորանոր յայտնաբերումներու, որոնց թարմ ապրումներով եւ թեւաւոր թափով հարստացած Ալմինի 35-ամեայ բանաստեղծական ուղեւորութիւնը կը շարունակէ ընթանալ հաստատաքայլ՝ դէպի ստեղծագործական տակաւին անծանօթ «կանգառ»ներ։

    Ս. ԿԻՐԱԿՈՍԵԱՆ
    Զգացնել տուր թշնամիիդ, որ ամէն վարկեան պատրաստ ես պատերազմելու եւ նա կը հրաժարւի զինու ուժով քեզ անհանգստացնելու մտքից:

  2. #2
    . Tigris-ի ավատար
    Գրանցման ամսաթիվ
    16.10.2007
    Հասցե
    Սպաղանք
    Գրառումներ
    2,052
    Բլոգի գրառումներ
    7

    Լռելյայն արժեք Re. Ալմին

    ԽՈՀԻ ԵՒ ԶԳԱՑՄՈՒՆՔԻ ՏԱՐԵՐԱՅԻՆ ՆԵՐԴԱՇՆԱԿՈՒԹԵԱՄԲ

    Ալմինը խորապէս արդիական բանաստեղծ է, մեր անհանգիստ ու տագնապալի ժամանակներին արձագանգող հայահունչ ու հայաշունչ բանաստեղծը։ Մեր ցաւն ու ողբերգութիւնը, միլիոնաւոր անմեղ զոհերի կսկիծն է մարմնաւորում «Ապրիլեան մեղեդին», մեր հին թշնամու աւանդական ու նոր բարբարոսութիւններից մէկը՝ հայ պատմամշակութային յուշարձանների ոչնչացումով իրենց բռնազաւթած հայկական տարածքներից հայութեան հետքերի ջնջումն է դատապարտում «Խաչքարերի սպանութիւն» բանաստեղծութիւնը։ Հայութեան վիրաւորանքն ու դառնութիւնն արտայայտելով եւ իր շքեղ պալատների թմբիրի մէջ անտարբեր մարդկութեան տմարդի վարքագիծը խարազանելով՝ այն միաժամանակ դառնում է մեր յարատեւման կամքի ու վերածնման հաւատի հիմներգը.
    Աշխարհն այսօր տիղմ է հոտում,
    Հոտում է թոյն ու հոտում ժահր,
    Փշրում են գանգ, ուղեղ ու աչք,
    Փշրում աղօթք ու փշրում ԽԱ՛Չ...
    Երդւում եմ այս խաչուած խաչով,
    Այս փշրուած սուրբ-խաչքարով,
    Այս մայրահամ գետի ջրով,
    Արարատով բիբլիական,
    Արծուաբոյն քաջ Արցախով
    Ու հայ ազգով յաւերժաերթ՝
    Որ այս հողից թանկ ու անգին
    Խաչքարերը կ՚ելնեն կրկին...
    Այս երդումն ու հաւատը կենսական ամուր հիմք ունեն. դա հայրենի հողի ու ժողովրդի միասնութեան, հայ մարդու՝ հայրենիքը որպէս իր անձն ու մարմինը պաշտպանելու գիտակցութիւնն է, որ մարմնաւորուած է «Հայոց լեռներում» բանաստեղծութեան մէջ։ Ի հարկէ, սա օրինական հպարտութեան գովերգն է ա՛յն հօր, որի որդին զինուոր է հայոց լեռներում եւ հայրենի սրբութիւնների քաջարի պաշտպանը.
    Հայոց լեռներին ջերմ ձիւն է փռուել,
    Ձեան տակ նիրհել են ծաղկունք ու գարուն,
    Ուզում եմ ես էլ չարի դէմ կռուել-
    - Տղաս զինուոր է հայոց լեռներում։
    Հայրենի հողի ու մայր ժողովրդի, նրա մշակոյթի հետ հազար թելերով կապուած բանաստեղծը հրաշալի գիտի նրանց արժէքը։ Նա դրանցով ապրում, քաջալերւում ու հպարտանում է որդու եւ տիրոջ իրաւունքով։
    Թեհրանաբնակ բանաստեղծի գլխաւոր սէրերից մէկը համայն հայութեան մայրաքաղաք Երեւանն է, որի ձգողութիւնը վերաճում է պաշտամունքի հասնող սիրոյ։ «Երեւանոտ երգ» եւ «Երեւանը պահերում» բանաստեղծութիւնները, սովորական գովերգ չեն, այլ քնարական մանրաքանդակներ, որոնց տողերում ու տներում ցոլանում է տարբեր պահերի՝ առաւօտեան ու կէսօրային, գիշերային ու կէսգիշերային «ոտից գլուխ երեւանոտ» Երեւանն իր հրաշալիքներով։ Ահա երեւանեան հրաշագեղ պահերից մէկը.
    Ես սիրում ես գիշերային Երեւանը.
    Աստղերն են թարթում երկնքից մթին,
    Ծիծաղն ու երգը, օ՜, հայկական են,
    Համբոյրի համ կայ անկիւնում մայթի...
    Հայոց ոգու խորութիւնները նրա անդնդախոր ձորերում են, մտքի թռիչքները՝ երկնամօտ լեռնակատարներին, գետերն ու լճերը, յուռթի դաշտերն ու ընդերքը Աստծոյ կողմից մեզ տրուած յաւիտենական պարգեւներ են, հայոց մայր ոստանը հայ հան ճարի ձեռակերտն է, իսկ նրա մտքի ու հոգու դրսեւորումները մեր մատեաններում են, մեր գրի շողարձակումներում, հայ բանաստեղծութեան ու երաժշտութեան, ճարտարապետութեան ու գեղանկարչութեան մէջ։
    Մշակութային բարձրագոյն արժէքներից մէկը գերահանճար Եղիշէ Չարենցն է՝ մեր ոգու եւ ինքնութեան հզօր խորհրդանիշն ու բանաստեղծական նոր սերունդների մեծ ուսուցիչը, որի հանդէպ իրենց սիրոյ խոստովանութիւնն են արել բազում բանաստեղծներ։ Ալմինը դրանցից մէկն է։ Սէրն առ Չարենց նա արտայայտել է միշտ ու տարբեր առիթներով, սակայն բանաստեղծական նոր շարքը, որն ստեղծուել է մեծ հանճարի ու նահատակի ծննդեան 110 եւ մահուան 70-ամեակների առիթով, այդ գիտակցուած ու անկեղծ սիրոյ առհաւատչեան է, որ յաւուրպատշաճ խօսքից դառնում է գնահատում-ձօներգ՝ Չարենցի արարատային վեհութեան առթած հպարտութեան եւ նրա տառապալից նահատակութեան կսկիծի զուգորդումներով.
    Չարենցը չար չեղաւ երբեք,
    Չարն էլ երբեք Չարենց չեղաւ,
    - Չարե՜նց, չարը դարձաւ չեղեալ,
    Չարենցն անչար՝ մի անմահ երգ,
    մի անմահ ե՜րթ...
    Մեր ժողովրդի յաւիտենական երթը հազարամեակներով ուղղորդել են նրա խենթ ու ազնիւ, արժանապատիւ զաւակները, որոնցից մէկն էլ արդարութեան համար պայքարի նահատակ Հրանդ Տինքն էր։ Իր եղերական մահով նա գումարուեց Հայոց Մեծ եղեռնի միլիոնուկէս նահատակներին եւ ապացուցեց, որ 21-րդ դարում էլ Պութափեշթում հայ սպայ Գուրգէն Մարգարեանին քնած տեղում կացնահարած ազերի մարդասպանի եւ Պոլսում իրեն սպաննած թուրք ոճրագործի հետ միասին դեռ ապրում է 1915 անորակելի թուի ոճրագործ թուրքը։ Ալմինն այս ողբերգութեան առիթով ոչ միայն ընդվզում է, բողոքում, այլեւ այդ թանկ զոհի արժեւորումով ընդգծում է մեր տեւական ու շարունակական պայքարի արդարացիութիւնը.
    Միլիոնուկէսին դու գումարած մէկ,
    Մեր յաղթանակի՜ հարազա՜տ տղայ,
    Խաւարը ե՞րբ է լոյսին սպաննել,-
    Ժողովուրդն հայոց՝ Հրանդ է հիմա։
    Կարծես ցեղասպանն ուշքի է գալիս
    Տանո՜ւլ է տալիս աշխարհի առջեւ,
    Տե՛ս, յաղթանակի այգաբա՛ց է նոր.
    Լսւում են արդէն յաղթութեան կանչե՜ր...
    Ալմինը հայութեան ապագայով մտահոգ, մայր Հայաստանի զաւակների եւ ընդհանրապէս մարդկութեան ճակատագրով ապրող խոհական բանաստեղծ է։ Նրա տարերքը խոհն ու զգացմունքը ներդաշնակելն է։ Մի շունչ առնելու չափ է մարդուս կեանքը, որ հէնց ինքն էլ պիտի իմաստաւորի։ Անխուսափելի մահուան դէմ անզօր մարդը զօրեղ է նրան յաղթելու իր ձգտումով ու գիտակցութեամբ։ «Բանաստեղծ մը մահուընէ չսոսկար»,- պատգամել է վաղամեռիկ Պետրոս Դուրեանը։ Այն ժամանակ նա մահը ողբերգութիւն կը համարէր, եթէ բոլոր մարդիկ անմահ լինէին, եւ միայն ինքը՝ մահկանացու։ Այս գիտակցութիւնն է վանում ու ցրում յուսահատութեան ամպերը։ Ալմինի բանաստեղծական ըմբռնումով՝ կեանքը յաւիտենական ու յարահոս գնացք է, որի տարբեր կանգառներում ու կայարաններում իջնում ու բարձրանում եմ ուղեւոր մարդիկ, ոմանց իջնելու ժամանակն է, ոմանց՝ բարձրանալու.
    Ուղեւորներ ենք
    Կեանքի գնացքի
    Թէ վտանգալի
    Ու թէ ապահով.
    Մօտիկ կանգառում
    Ո՞վ պիտի իջնի,
    Ելնի պիտի ո՞վ...
    Որքան էլ բանաստեղծը մօտ է համարում իր ժամանակը եւ մարդասիրաբար ուզում է իջնել ու տեղը զիջել ջահէլ ելնողներին, նրա կանգառը դեռ մօտիկ չէ։
    Այդ արժանաւոր ուղեւորին ստեղծագործական երկար ճանապարհ ենք մաղթում ու նորանոր յաջողութիւններ։

    ՍԱՄՈՒԷԼ ՄՈՒՐԱԴԵԱՆ
    (Հատուած)

    Զգացնել տուր թշնամիիդ, որ ամէն վարկեան պատրաստ ես պատերազմելու եւ նա կը հրաժարւի զինու ուժով քեզ անհանգստացնելու մտքից:

  3. #3
    . Tigris-ի ավատար
    Գրանցման ամսաթիվ
    16.10.2007
    Հասցե
    Սպաղանք
    Գրառումներ
    2,052
    Բլոգի գրառումներ
    7

    Լռելյայն արժեք Re. Ալմին


    ՊԱՏԳԱՄ

    Այս երկրագունդը պահ է տրուել քեզ,
    Որպէս քո կեանքի գանձ ամենամե՜ծ,
    Պահպանի՛ր նրան աչքի լոյսի պէս,
    Չլինի յանկարծ փոշի՛ դարձընե՛ս...

    ԴՈՒ ԵՒ ՆԱ

    Դեռ եռում է արիւնը քո,
    Դու դեռ ունես աւիւն ու սէր,
    Քո յիսունը անցել է լուռ,
    Բայց ուզում ես մէկին սիրել։

    Յաճախ նրա մօտ ես լինում,
    Նուրբ ձայնի համ, ժպիտի գոյն,
    Մի գաւաթ սուրճ՝ տաք, անշաքար,
    Եւ գինեհամ ալ նռան հիւթ...

    Եւ ջերմ զրոյց արուեստի շուրջ,
    Իսկ գիշերը հոսում է լուռ,
    Իրական շունչ, պահեր անուրջ,
    - Ծարաւ եմ ես, մի բաժակ ջո՜ւր...

    Յետոյ գիշերն անցնում կէսից,
    Զրոյցը նոր հուն է մտնում,
    Տրոփիւնս դէնից-դէսից
    Հազիւհազ է իրեն գտնում...

    - Ուշ է արդէն, գնամ պիտի...
    - Բարի գիշեր, տեսնուենք շուտով...
    Մութ փողոցը միայն գիտի
    Ոտնաձայնի խորհուրդը ծո՜վ...

    3.10.2008

    ՔԵԶ

    Ներշնչանքի պէս մի բան ես այսօր
    Եւ ցնորքի պէս մօտիկ ու հեռո՜ւ,
    Երազանքի պէս քաղցր ու մեղմօրօր,
    Կախարդանքի պէս հմայո՜ւմ-վառո՜ւմ...

    Շոյանքի նման ջերմանուշ ես դու,
    Շողանքի նման լուսեղէնութի՜ւն,
    Հմայքի պէս ես ինձ միշտ կախարդում,
    Տենչալի ես դու՝ իմ գինեգոյն թո՜յն...

    Իմ սրտում, հոգում, իմ մտքում ես դու,
    Իմ երգերի մէջ տրոփում ամէն օր,
    Քեզ շնչում եմ ես ու քեզնից այրւո՜ւմ,
    Ներշնչանքի պէս մի բան ես այսօր...

    6.05.2008

    ՋՈՒԹԱԿ

    Մի շող է կաթել ջութակի վրայ,
    Հարբել է, ասես, ջութակն այդ շողից,
    Լարերը մէկ-մէկ հնչում են հիմա,
    Հեծում են մեղմիւ այդ շողի դողից։

    Լարերի երգից ելնում է յանկարծ,
    Կոմիտասը մեծ՝ իբրեւ մարգարէ,
    Ջութակահարը լարերից հարբած՝
    Կոմիտասւում է-նուագներ քարէ՜...

    Լարերը գիտեն աղեղի լեզուն, Ջութակահարի Ոգուն են գիտակ,
    Նրանք ուզում են նուագներ նազուն,
    Մթում թախծում է տխուր մի ջութակ...

    ՉԱՐԵՆՑ- ԵՐԿՈՒ ԿԵԱՆՔ
    ԿԱՄ ԲԱԽՏ ԱՆՄԱՀՈՒԹԵԱՆ

    Զարմանալի է քո կեանքը երկու,
    Զարմանալի ես եւ այս ինչքան դու,
    Երկրային կեանքդ ապրեցիր... անբա՜խտ-
    Բախտի գագաթին ելար... ետմահո՛ւ

    9.11.2007

    ՇՐԹՈՒՆՔՍ

    Ճաքել է վշտից շրթունքը իմ կախ,
    Յիշատակ թողել անջինջ մի սպի,
    Թողել է մի գիծ՝ խոր վշտաշաղախ,
    Որ մինչ գերեզման ես տանեմ պիտի...

    Գիծն այս մի յուշ է շրթունքիս թառած,
    Վերից վար հոսող մի ճամբայ անվերջ,
    Ասես վիշտն ինքն է հասցրել հարուած,
    Որ վշտի համը միշտ զգամ իմ մէջ...

    29.7.2008

    ՅՈԳՆՈՒԹԻՒՆ

    Յոգնել եմ արդէն այս առաւօտից։
    Անհուր կէսօրից, երեկոյից այս,
    Անթրթիռ, անյոյզ գրուած տողերից
    Եւ այն գիշերից, որ չունի երազ...

    Օտարութիւնից յոգնել եմ արդէն,
    Անձուկ մի կեանք է իմ շուրջը վխտում,
    Թիթեռի նման, որ շատ է թեթեւ՝
    Գայի՜-թեւէի՜ Նայիրի դրախում...

    Հայրենի երկի՛ր, դու՝ կեանք ու երանգ,
    Դու՝ սարեանական լոյսի առաւօտ,
    Դու՝ չարենցածին երգերի նուագ,
    Արեւոտ կէսօր, երեկոյ ծանօ՜թ...

    Յոգնել եմ արդէն այս յոգնութիւնից,
    Լինէ՜ր թարմանուշ առաւօտ գերող,
    Վառող մի կէսօր, գիշեր աստղալից
    Ու հայրենի շո՜ղ ու հայրենի հո՜ղ...

    7.06.2008

    ԵՐԱԶԱՆՔ

    Շատ եմ հայեացքս երկնքին գամել,
    Տենչալով փոքրիկ մի կտոր կապոյտ,
    Ա՜խ, իմ աչքերից արցունք է քամել
    Տիեզերքն ինքը՝ լուսեղէն ու մո՜ւթ...

    26.07.2008

    ԱԼՄԻՆ
    Զգացնել տուր թշնամիիդ, որ ամէն վարկեան պատրաստ ես պատերազմելու եւ նա կը հրաժարւի զինու ուժով քեզ անհանգստացնելու մտքից:

Թեմայի մասին

Այս թեման նայող անդամներ

Այս պահին թեմայում են 1 հոգի. (0 անդամ և 1 հյուր)

Ձեր իրավունքները բաժնում

  • Դուք չեք կարող նոր թեմաներ ստեղծել
  • Դուք չեք կարող պատասխանել
  • Դուք չեք կարող կցորդներ տեղադրել
  • Դուք չեք կարող խմբագրել ձեր գրառումները
  •