Յովհաննէս Երզնկացի
ՏԱՂ ԵՐԶՆԿԱՑԻ ՅՈՎԱՆԻՍԻ ԱՍԱՑԵԱԼ
Այս ի՞նչ կրակ էր զիս այրեց,
Կամ ի'նչ խաւար, որ զիս պատեց,
Ես վէմ անխախտ էի ՝ խախտեց,
Պօղպատ ամուր՝ զէտ ջուր հալեց:
Եկաւ, անցաւ ու ճոխ քայլեց,
Ճոճաց ու զմէջքն կոտրտեց,
Դարձաւ ի յետ խոլոր հայեց,
Անձըս տեսաւ ու զահընդեց:
Օրըն շաբաթ լոյս կիրակի.
Վերի վանաց ի վայր կուգի,
Բուրվառ ի ձեռս ու խունկըն իլի,
Սաղմոսարանն յանդս ունէի:
Հետ կուգայի, հետ կարդայի,
Թ’ երթամ հասնիմ ճաշու ժամի,
Եկի առի հա'նց կրակի
Ոչ գրէի', ոչ կարդայի':
Մէկ մ'է հեծեր պօզ պէտաւի,
Եկաւ անցաւ քաջ մուհալի,
Աչեր ունէր թավրէզտանի,
Ընքվին ըզխելքըս կու տանի:
Խնձոր ձգեց մըտիկ չարի
Մէկ մ’ այլ ձգեց ցածցայ ’ւ առի.
-Սէն միւսիւրման, մոլլայ ղըզի
Պէն Յովհաննէս քէշիշ օղլի,
-Եօրու, եօրու, կեաւուր օղլի,
Կեօթուր պիզտէն մուհալ սօզի,
Սէն Յովհաննէս, քէշիշ օղլի,
Պէն միւսիւրման մօլլա ղըզի,
Զիրար սիրենք խօշ կու լինի:
Յովհաննէսին մայրն է, տըղայ,
Հագեր վալայ վըրան ճուպայ,
Վերի վաներացն ի շուրջ կուգայ,
Ու խունկ ու մոմ կու խոստանայ:
-Հաբեղաներ, ասէք մեղայ,
Սարկաւագներ՝ տէր ողորմեայ,
Մի՞թէ իւր խելքն ’ի վերան գայ,
Թ’ իմ Յովհաննէսն ի տուն դառնայ:
Մէկ մի չասաց թէ՝ տէր մեղայ,
Ամէնն ալլահ ու շէյտուլլայ,
Յետոյ զայս ճուղապն ասացին,
-Այլ Յովհաննէսին ճար չըկա՜յ:
-Ծո'յ Յովհաննէս, ծո'յ իմ տըղայ,
Դարձիր ի տունն, ասա մեղա՜յ,
Հոն քու տէրտէրըդ կու ճորայ,
Թ’ Աշան ընկեր է հետ նորայ:
-Հայ իմ մարիկ, ես քեզ ծառայ,
Թէ իմ տէրտէրըն զիս ճորայ,
Նա ես զԱշան ցըցնեմ նորայ,
Քան զիս ու այլ խեւ կու լինայ:
-Ծո'յ Յովաննէս, ծոյ ի’մ տըղայ,
Դարձիր ի տունն, ասա մեղայ,
Դու մէկիկ ես, այլ ճար չըկայ
Այլ լինալու ճարակ չըկայ:
-Հայ իմ մարիկ, ես քեզ ծառայ,
Զկաթդ որ կերայ, հալալ արայ,
Զխելքըս առին ու խեւ եղայ,
Յիսմէ ի քեզ այլ ճար չըկայ:
-Ծոյ Յովհաննէս, ծո'յ իմ տըղայ,
Դարձիր ի տունն, ասա մեղայ,
Քեզի բերեմ հայու դըստրիկ,
Ըզքեզ օրհնել տամ քահանայ:
-Հայ իմ մարիկ, ես քեզ ծառայ,
Գէմ Աշային նըման չըկայ,
Աշան է թուխ, ունքն է կամար,
Քաֆիր եմ թէ զինքն ուրանամ:
-Ծո'յ Յովաննէս, ծոյ ի’մ տըղայ,
Դարձիր ի տունն, ասա մեղայ,
Աշան տաճիկ է անօրէն,
Այն քո հաւտուն հետ կու ջանայ:
-Հայ իմ մարիկ մի՛ տըխմարանար,
Չըկայ նըման գէմ Աշային,
Լեզուն պիւլպիւլ, ձայնն ղումրի
Մէջքըն բարակ զէտ ֆռանկի:
Աշան նըստեր է փէնճէրէն,
Ափն երեսին էր, խիստ կուլար,
Թ’այսօր ծեծեց իմ հայր ղատին,
Թ’է՞ր կու սիրես հայուն որդին,
Տես թէ կելնէ մէկ մի կուգա՞յ,
Ականջըն խուլ Յովաննէսին:
Խեւ Յովաննէսն, երբ զայն լըսեց,
Բըռնեց զճամբան ի Եզընկին.
Ու գլխիբաց, գըտակն ափին,
Գնաց կանգնեց յառջեւն խանին:
Բարեւ երետ թագաւորին,
Նոքան շուտով զբարեւն առին.
Բռնեց զպօզ ձիուն ագին,
Կաֆա ասաց ամէն ձարին:
Աշան կանգներ ի վերայ բերդին,
Մըտիկ կանէր Յովհաննէսին,
Քովն է կանգներ դեղին հագնողն,
Ինքն ըզկանանչն ու զծիրանին:
-Ծո'յ Յովհաննէս, մըտիկ արա,
Թ’ ի վերայ բերդին ի՞նչ կու խաղա,
Դեղինւորին ես եմ ծառայ,
Կանաչւորին զանունն ասա:
Թէ չէ լինիմ շահին բազայ,
Թռչիմ նըստիմ թեւին վերայ,
Պապուս անունն ասեն մոլլայ,
Աղբօրս ասեն քաղքի շահնայ:
Եւ զիմ անունն ասեն Աշայ,
Մէկ ալ քըրոջըս Զուլութայ,
Իմ մօրս անունն ասեն Ֆաթմայ,
Ու հօրս ասեն ղատի մոլլայ:
-Խեւ Յովհաննէսն է քո ծառայ,
Շուտով տէրտիս տէրման արա,
Թէ չէ խեւցայ, լեռներն ընկայ,
Զէտ մոմ ի տեղըս հալեցայ:
-Ծո'յ, Յովաննէս, մըզկիթ մըտնուլ պիտիս,
Մատնիկդ ի վեր կալնուլ պիտիս,
Հետ մոլլանուն շուրջ գալ պիտիս,
Ապա ծոցուս տէր կու լինիս:
-Աշա', սէրդ ինձ հարամ լինայ,
Թէ այդ բաներդ հանց կու լինայ,
Աշա', գտնուս օրդ ի մահուն,
Զինչ ջանացիր հետ իմ հաւտուն:
Ութը կանոն սաղմոս ուսայ,
Զան ալ ի քո սիրուդ մոռցայ,
Օր մի չասի, թէ Տէր՝ մեղայ,
Ամէնն՝ ալլահ ու շէյտուլահ:
-Ծո'յ Յովաննէս, փոքր ի պօյաց,
Փոքր ի պօյաց, ծանր ի խելաց,
Չես ուրանար զքո աստուած,
Ու չես լսէր դու մէկ խօսաց:
Գնա՛, շինէ եկեղեցի,
Որ գամ մտնեմ դուռ կօշկնովս,
Պսակ դնեն ու զմեզ օրհնեն,
Թող քո սրտի կամքն լինայ:
Մեջբերել