Օշոյի առակները

[Առողջագետ]

Այս ուսուցիչը մեծ դեր է խաղացել իմ կյանքում`օգնել ինքնաճանաչմանը, ներքին ազատության ձեռքբերմանը: Սովետական երկրում ես շատ լուրջ և որակյալ կրթություն եմ ստացել, որը հետագայում ինձ թույլ տվեց դժվարին պայմաններում լուրջ գործ անել: Սակայն միևնույն ժամանակ "education"-ը գիտակցության մեջ այնպիսի "պատեր" է, ստեղծում, հասարակական ստանդարտներ ձևավորում, որոնք հետագայում սահմանափակում են ներքին ազատությունը, իսկ այդ ներքին ազատությունը միակ պայմանն է թե առողջության, թե ստեղծագործության: Եվ գալիս է "պատերը" քանդելու ժամանակը: "Творчество-особый аромат здоровья"-հրաշալի և ճշմարիտ խոսքեր են:
Ա.Պ.Չեխովն էլ ասում էր."Я по каплям выдавливаю из себя раба": Մեր ճանապարհին անընդհատ ոչ թե հիշել, այլ ամբողջ էությամբ ապրել ու զգացել եմ, թե ինչպես եմ կաթիլ առ կաթիլ ազատվում մտածողության կարծրատիպերից, և այս հեղինակը ինձ առավելապես է օգնել: Կան առակներ, որ շատ-շատ եմ սիրում, շատ իմաստալից են; պիտի աշխատեմ գտնել և ձեզ ներկահացնել. կարծում եմ, դրանք կնպաստեն ձեր ճանաչողությանը:

[Առողջագետ]

Քանի- որ էլեկտրոնային գրքերում իմ ուզած առակները չեմ կարողանում գտնել, որոշեցի տեղադրել դրանք իմ տետրից` ազատ շարադրանքով. չէ որ ի վերջո կարևորը դրանց իմաստն է:

Царь Акбар был мудр и величественен. Он знал все, и поражался, что ему нечему учиться у своих мудрецов, хотя его 9 мудрецов звали "четыре драгоценности".
Однажды с одним из них пришел ребенок. И во время "совещания" у царя он начал громко и искренно смеяться.
-Чему ты смеешься?- спросил Царь.
-Я понял, почему молчат эти девять мудрецов и почему ты у них ничему не научился.
-Может, тогда ты меня научишь?
-Да, но только если ты спустишься с трона, а я сяду на него. И если ты будешь спрашивать меня как ученик, а не как царь.
Акбар был умен и сразу понял, почему он ничему не мог выучиться у девяти мудрецов: не потому, что они не умели учить, а потому, что он не умел быть смиренным, не умел быть учеником.
Акбар сошел с трона и сел на пол у ног ребенка, а тот поднялся, царственно сел на трон и сказал: "Ну, а теперь спрашивай, и не как Царь, а как ученик".
-Отпала теперь нужда в вопросах. Простым смиренным сидением у твоих ног я многому научился, а главное-тому, что скромность- основная вещь в ученичестве.

Ահա սա է հիմնական պատճառը, որ մարդիկ իրարից բան չեն սովորում, որովհետև ավելի հաճախ քիչ իմացողը ավելի բարձր է նստած, գահին` գիտելիքն ու իմաստությունն էլ ջրի նման վերևից ներքև են հոսում, և ոչ հակառակը /դրա համար, ինչպես գիտեք, հատուկ, հաճախ գզոր պոմպ է պետք/:
Ահա այսպես, ահա այսքանը...

[Առողջագետ]

Մեկ առակ ևս, որ ես շատ սիրում եմ և կարևոր համարում/ազատ շարադրումով/

Մի բակում հավաբուն կար, և տարին մեկ անգամ այն այցելում էին հարավից տուն վերադարձած չվող թռչունները: Նրանք պատմում էին զարմանքով և հիացմունքով իրենց լսող հավերին, թե ինչ է Հարավը. ինչ գեղեցկություն, ինչ Արև, ինչ պտուղներ և այլն...
Հավերից մեկը մի-քիչ նախանձեց, որոշեց սեփական աչքերով տեսնել, թե ինչ է իրենից ներկայացնում Հարավը: Թևերը թափահարեց, ուժ առավ, թափ հավաքեց և...թռավ. հայտնվեց հարևան բակում: Այնտեղ տեսավ այն, ինչ սովորաբար լինում է այդպիսի բակերում` մի փոքրիկ առու, հավանոց, խոզանոց... և ոչինչ այն հրաշքներից, որոնց մասին պատմում էին չվող թռչունները:
Հավը հպարտ-հպարտ հետ վերադարձավ և "պատասխանատու" կերպով հայտարարեց, թե այդ թռչունների պատմածը սուտ է, հարավում ոչ մի նման բան չկա, ինքը անձամբ տեսել է Հարավը և ...այնտեղ սովորական հավեր ու խոզեր են, մի փոքրիկ առու և ոչ մի զարմանահրաշ բնություն կամ պտուղ...
Այսքանը: Իսկ առակը այն կցուցանե, թե ուշադիր եղեք, թե ում եք ընտրում ձեզ Ուսուցիչ կամ Առաջնորդ: Եթե դա սովորական հավ լինի, հարևան բակը Հարավի տեղ կդնի և...

[Black Orchid]

Գիտեմ, որ գուցե շեղվում եմ թեմայից ու առակի բուն ասելիքի մասին չեմ խոսում, բայց, այնուամենայնիվ, չէի կարող չգրել.

Հավերից մեկը մի-քիչ նախանձեց, որոշեց սեփական աչքերով տեսնել, թե ինչ է իրենից ներկայացնում Հարավը: Թևերը թափահարեց, ուժ առավ, թափ հավաքեց և...թռավ...

Բոլոր հավերն էլ նախանձում էին Հարավից եկած ու շատ բան տեսած մյուս թռչուններին, բայց չէ՞ որ բոլոր հավերը չէ, որ իրենց մեջ այդքան ուժ ու կամք գտան` գոնե փորձելու հասնել այդ բաղձալի հարավային բարիքներին: Այնպես որ, կարծում եմ, այս հավն իսկական հերոս էր ու արժանի էր առաջնորդ համարվելու: Այլ հարց է, սակայն, որ յուրաքանչյուր հասարակության մեջ (մասնավորապես հավային) ձևավորված չափանիշները տարբեր են, հետևաբար նաև առաջնորդներն ընտրվում են տարբեր չափանիշներով: Տվյալ դեպքում, ըստ իս, ամեն ինչ ճիշտ էր ու արդար. հավերից լավագույնը դարձավ առաջնորդ ու... ավելին հավերին հարկավոր էլ չէր:

[Առողջագետ]

Լրիվ համաձայն եմ, յուրաքանչյուր հասարակություն և յուրաքանչյուր մարդ իրենց արժանի ուսուցիչ են ընտրում: Առակն էլ ցույց է տալիս, որ ամեն ուսուցիչ չէ, որ Ուսուցիչ է..., բան է տեսել կամ հասկացել: Փնտրող հոգիների համար, կարծում եմ, կարևոր զգուշացում է:
Մեկ այլ աղբյուրից.
Иисус сказал:
Если слепой ведет слепого,
оба попадают в яму.

[Grieg]

Մեծ սեր չունեմ Օշոյի առակների հանդեպ քանի որ գտնում եմ որ նրանց մեջ կա պոպուլիզմ..սա իմ սուբյեկտիվ կարծիքն է.

[Առողջագետ]

Մի կարճ առակ Օշոյից, որը, կարծում եմ, ի հայտ է բերում բոլորիս հայտնի երևույթը, հատկանիշը, որը մեզ մղում է լինել բոլորի նման, եթե անգամ դա այնքան էլ հաճելի բան չէ: Կարծում եմ տեղին կլինի ընթերցել "տարոսիկների" և "թաղման արարողության" թեմաների կոնտեքստում ևս: Եվ այսպես, առակը բերում եմ ռուսերեն, առանց թարգմանության:

Одна женщина приходит к врачу и говорит: "Сделайте мне какую-нибудь операцию!"
"Что?- восклицает врач.- Вы с ума сошли! какую еще операцию? Вы ведь здоровы!"
Знаете, мне уже просто надоело,- поясняет женщина.- Приду в женский клуб, а там только и разговоров, что про операции: одной аппендикс вырезали, другой гланды. Я себя чувствую просто белой вороной- мне ведь и сказать-то нечего! Прошу вас, удалите мне что-нибудь, тогда я смогу смело ходить в клуб, будет о чем поболтать".

Люди завидуют даже чужим болячкам! Им нужно во всем быть первыми, даже...- այսպես է կարճ մեկնաբանում հեղինակը: Անկասկած, այստեղ "գրոտեսկ" կա, բայց ժանրին լիովին համապատասխանում է, և ճանաչողության առումով ասելիքը թերևս կարևոր է:

[Առողջագետ]

Կյամքում հաճախ շտապում ենք: Այս երևույթը հատկապես բնորոշ է հիվանդության նկատմամբ մեր վերաբերմումքին. չենք համբերում, Բնության տրամաբանությանը չենք ուզում ենթարկվել... ամբողջ ժամանակակից բժշկության հինքը հենց սա է. ճնշել բնության ահազանգը, չենթակվել, այլ ենթարկեցնել բնությունը սեփական "ժամանակացույցին", մեր կյանքի ռիթմերին /աշխատանք, ուղևորություններ, հանդիպումներ, բիզնես և այլն.../: Բնությունն էլ երբեմն պատրանք է ստեղծում, թե ենթարկվում է մեզ, մեր բավականին "խղճուկ" թելադրանքներին: Սակայն ոչ իմաստուն, շտապողական լուծումները վաղ թե ուշ բացասական հետևանքներ են ունենում, և երբեք չեն նպաստում անձի կատարելագործման վերջնական նպատակին: Ահա այս մասին է ստորև բերված հատվածը, որը, թեկուզ առակ չէ, բայց չափազանց կարևոր է:

Психиатры говорят, что для того, чтобы жить, нужны иллюзии. Покуда вы не стали просветленным, иллюзии действительно нужны, чтобы жить. Если вы думаете, что вы такой плохой, такой дьявольски гнусный носитель зла, если этот образ... а он истинен, такие вы и есть - проникнет внутрь, тогда вы вообще не сможете жить. Вы утратите уверенность себе, и вы так наполнитесь виной, проклятьем самому себе, что не сможете любить; вы не сможете никуда пойти, не сможете смотреть на другое человеческое существо. Вы будете чувствовать себя подлым, дьявольски плохим, столь низким, что вы умрете. Это чувство станет самоубийством, а она справедливо, - так что же делать?
Легче изменить ту истину: стать человеком Бога, а не человеком дьявола - стать божественным... Но это трудно, этот путь требует великих усилий. Нужно много сделать, лишь тогда дьявол сможет стать божеством. Он может стать божеством! Вы, может быть, не знаете, что во многих языках корень слова "дьявол" тот же, что и корень слова "божество". Оба слова происходят от одного и того же санскристского корня дева. Дьявол может стать божеством, потому что божество стало дьяволом. Такая возможность есть, они - два полюса единой энергии. Энергия, ставшая горькой, может стать сладкой. Нужна внутренняя трансформация, внутренняя алхимия -но это долго и тяжело.
А ум всегда ищет краткого пути, где сопротивление наименьшее. Поэтому он говорит: "Зачем стараться стать хорошим человеком? Просто верь, что ты хороший". Это легко, ведь делать ничего не нужно. Просто думай, что ты хороший, просто создай образ себя - прекрасный, божественный, такой, что никто не ровня тебе, и даже эта иллюзия даст тебе энергию, чтобы жить.
Если так много энергии могут дать вам иллюзии, можете себе представить, что случится, когда вы постигнете Истину. Даже иллюзия, что вы хороший, дает вам силу двигаться, дает опору, уверенность в себе. Вы стали почти центрированным благодаря иллюзии, и этот центр, возникший благодаря иллюзии, есть эго.
Когда вы действительно центрированы, этот центр, - глубинное "Я". Но это происходит лишь тогда, когда постигнута Истина: когда ваши внутренние энергии трансформированы, низшее трансформировано в высшее, земное в небесное; когда дьявол стал божеством, когда вы засияли внутренним сиянием; когда семя проросло, горчичное зерно стало великим деревом.
Но это долгий процесс, нужно мужество, чтобы ждать, нужно не соблазняться коротким путем. А в жизни нет коротких путей; короткие пути - это иллюзии. Жизнь тяжела, ведь только через тяжелую борьбу приходит к вам рост - он никогда не достается легко.
Его нельзя получить по дешевке; все, что дешево, не может помочь вам расти. Помогает страдание - само усилие, сама борьба, долгий путь дает вам остроту, рост, опыт, зрелость. Как можно достичь зрелости коротким путем? Есть возможность -сейчас ее испытывают на животных, и рано или поздно будут применять к людям - есть такая возможность: вам можно впрыснуть гормоны. Ребенку десяти лет можно вести гормоны, и он станет молодым человеком двадцати лет. Но вы думаете, он достигнет той зрелости, которую он мог бы иметь, пройдя через десять лет жизни? Борьба, возникновение половых желаний, необходимость контроля, потребность в любви; быть свободным и все же контролировать себя, быть свободными все же центрированным; общаться и сотрудничать с другим человеком, страдать в любви, учиться - всего этого не будет. Этот человек, выглядящий двадцатилетним, на самом деле десяти лет отроду. Гормонами мы лишь вздули его тело. Но это делают с животными, с плодами, с деревьями. Можно сделать инъекцию дереву, и то дерево, цветение которого начиналось бы через три года, расцветет через год. Но этим цветам будет чего-то недоставать. Они расцвели насильственно, они не прошли через созревание. Плоды появятся скорее, но эти плоды не будут столь зрелыми; им будет чего-то недоставать, они будут искусственными.
Природа не спешит. Помните: ум всегда спешит, природа не спешит никогда - природа ждет и ждет, она вечна. Нет нужды спешить: жизнь продолжается и продолжается, она -.вечность. Но время ума коротко, ион говорит: "Время - деньги". Жизнь ждет, она может ждать; ум ждать не может - приближается смерть. Для жизни нет смерти, но для ума смерть есть.
Ум всегда старается найти короткий путь. А простейший способ найти короткий путь - это создать иллюзию: думать, что вы такой, каким вы хотите быть - тогда вы становитесь невротиком. Вот что случилось со многими из тех, кто в сумасшедших домах: они думают, что они - Наполеон, или Александр, или еще кто-то. Они верят в это и ведут себя соответственно. Я слыхал об одном человеке, которого лечили, психоанализировали, потому что он думал, что он Наполеон. После трех или четырех лет лечения и психоанализа психиатр решил: "Теперь он совершенно здоров". И он сказал: "Теперь с вами все в порядке, можете идти домой".
Этот человек воскликнул: "Домой? Нет, вы должны сказать: в свой дворец!" Он все еще был Наполеоном. Если вы стали Наполеоном, это очень трудно; очень трудно лечиться .., потому что, если даже вас вылечили и вы стали здоровым, получается, что вы теряете.
они просто избрали короткий путь.

[Առողջագետ]

Հին տետրերում մի-քանի առակներ գտա, նաև ուղղակի մտքեր... Գուցե ձեզ էլ դուր գան...

Ուսուցիչը նա չէ, որ ուսուցանում է, այլ Նա, ով արթնացնում է:

Իրական Գիտելիք ունեցողը ոչ թե մտածում, այլ "տեսնում" է Ճշմարտությունը: Մտածողությունը` իրական տեսողության փոխարինողն է: Նա, ով տեսնում է, չի "մտածում", Հիսուսն ու Բուդդան մտածողներ չէին, մտածողներ էին, թեկուզ Մեծ` Արիստոտելն ու Հեգելը:

Հույսերն ու երազանքները` ամենամեծ թմրանյութն են:

Մոլլա Նասրեդինը /Օշոյի առակների գլխավոր հերոսներից մեկը/ գողություն է արել և կանգնել դատարանի` 12 կին-երդվյալ ատենակալների առջև:
Նա անմիջապես ընդունել է իր մեղքը, և ապա բացատրել. "Ես գալիս եմ տուն, և ոչինչ չեմ կարող թաքցնել մեն-միակ կնոջից, որը իմ կինն է... իսկ այստեղ դրանցից ուղիղ մեկ դյուժին է"...

Մի մարդ անմարդաբնակ կղզում մի ամբողջ քաղաք է կառուցել և երկու եկեղեցի:
Երբ հարցնում են, թե ինչին է պետք երկու եկեղեցին մեկ մարդուն, նա պատասխանում է. մեկը միշտ այցելում եմ, իսկ մյուսը` ոտք չեմ դնում...
Մարդը միշտ կարիք ունի և իրապես կամ մտքի մեջ կառուցում է որևէ բան, միմիայն բացասելու, մերժելու համար: /Սա շատ լուրջ բանալի է մարդկային հոգեբանության համար/:

- Քո կարծիքով, ինչ ազգի էին պատկանում Ադամն ու Եվա՞ն- հարցրեցին մի հնդիկի /ինդուսի/:
- Կարծում եմ, հնդիկներ /ինդուսներ/ էին - պատասխանեց նա. քանզի միայն հնդիկները կարող են լինել տկլոր ու երջանիկ:

Մոլլա Նասրեդինը դժբախտ տեսքով քայլում էր շուկայում:
- Ինչ է պատահե՞լ:
- Էլ մի ասա, թե որքան վատ եմ. երկու շաբաթ առաջ հորեղբայրս մահացավ` հարյուր հազար ռուպի էր ինձ թողել...
- Է~, պիտի ուրախանաս...
- Չէ, լսիր շարունակությունը... մեկ շաբաթ առաջ մյուս հորեղբայրս մահացավ` երկու հարյուր հազար թողեց ինձ, որպես կտակ...
- Առավելևս չեմ հասկանում, թե ինչու ես տխուր... դու պետք է բացարձակ երջանիկ լինես:
- Տխրում եմ, որ այլևս հարուստ հորեղբայրներ չունեմ...- No comment!